.comment-block img {
max-width: 300px !important;
}
Có thể còn từ khác nghe sang trọng hơn từ nhảy, như từ khiêu vũ chẳng hạn, nhưng tôi vẫn thích dùng từ nhảy. Mỗi lần nhắc đến nó là trong đầu tôi lại văng vẳng hai câu thơ (không rõ có phải của Lưu Trọng Lư không):
Nhảy, nhảy đi cô gái nhỏ
Tuổi trẻ bay vèo theo nhịp gõ trái tim.
Tôi không thuộc bài thơ, chỉ biết mỗi hai câu ấy, nhưng mỗi lần nó lướt qua đầu, tôi lại thầm nghĩ “sao mà làm thơ khéo thế, triết lý về cả một thời tuổi trẻ sôi động, nồng nhiệt và thêm một chút ngông cuồng… tất cả gói gọn trong chỉ trong vỏn vẹn có hai dòng”.
Nhảy, nhảy đi cô gái nhỏ
Tôi nhìn thấy bóng mình xa… rất xa… trong câu thơ ấy.
Cùng với bóng tôi, tôi nhìn thấy bóng những cậu con trai trẻ măng, mặt còn đầy lông tơ và bóng của những người đàn ông đầy sức quyến rũ đến mê dại dưới ánh đèn chớp nháy và nhịp trống dội thình thịch vào tim.
Nhảy, nhảy đi cô gái nhỏ
Không nhớ tôi tập nhảy những bước đầu tiên là khi nào, chỉ nhớ hình ảnh dưới ánh đèn mập mờ (vì điện luôn bị mất một pha) trong phòng 114 ký túc xá, mấy anh lớp trên tranh thủ buổi tối lên phòng các em năm thứ nhất để dạy nhảy với hi vọng được làm bạn trai của một em nào đó mà mình thích. Các em mang giày thể dục, nắm tay các anh và cùng hát thay cho tiếng nhạc. Chách chách chách bùm bùm – một, hai, ba, chập. Tôi có một anh như thế làm bạn nhảy. Anh 22 tuổi, cao 1 mét 75, điển trai. Mỗi lần nhảy với tôi, anh đều nhìn tôi với đôi mắt sâu, đẹp mơ màng. Thỉnh thoảng, nhân một dịp kỷ niệm nào đó, ban quản lý ký túc xá lại tổ chức vũ hội từ 8 giờ tối cho đến 1-2 giờ sáng. Đó là những dịp “danh chính ngôn thuận” để anh giữ tôi trong vòng tay thật lâu và thì thầm trong hơi thở gấp gáp: “Em có đồng ý làm bạn gái của anh không?”. Tôi đồng ý. Anh đẹp trai thế cơ mà!
Rồi tôi chia tay anh vì một lý do vớ vẩn nào đấy mà tôi không thể nào nhớ được chính xác.
Tôi có bạn nhảy mới. Bạn bằng hoặc kém tôi một tuổi, đôi mắt tròn thơ ngây và mái tóc nâu vàng mềm óng. Tôi còn trẻ nhưng cũng đủ chút nhạy bén để hiểu: bạn tham gia đăng ký lớp học nhảy vì tôi biết nhảy, bạn thích nhảy vì tôi thích nhảy, bạn có thể làm tất cả mọi điều nếu tôi thích điều đó. Sau 2 năm học, chúng tôi rời ký túc xá, trở về thành phố. Sài Gòn lúc đó rộ lên phong trào khiêu vũ. Hàng chục điểm khiêu vũ mọc lên khắp các nhà văn hoá quận và chúng tôi tiếp tục làm bạn nhảy của nhau cho đến khi tôi cảm thấy bạn không thể là một bờ vai cho tôi dựa vào đó. Cuộc sống không phải là vũ trường và đôi tay mạnh mẽ của bạn chỉ có thể dẫn tôi trong các bước nhảy chứ không thể dẫn tôi đi tiếp đến một miền hạnh phúc mà tôi mơ ước.
Dù chủ động chia tay bạn, nhưng tôi vô cùng hụt hẫng.Tối thứ bảy, chủ nhật, tôi leo lên căn phòng nhỏ áp mái nhà, mở nhạc khiêu vũ, nằm nghe những điệu nhạc nhói buốt thình thịch dội vào tim. Nhạc Boléro. T’rach chách bum chách bùm chách bum! Nhịp này có thể nhảy điệu Rumba nhé, điệu Rum ba của tình yêu, của mê đắm và của cả những nỗi buồn không có tên, chẳng có lời diễn giải.
Và một lần, khi đang nghe nhạc Boléro, em xuất hiện.
Em kém tôi vài tuổi, người thư sinh, mảnh dẻ, gương mặt sáng sủa với nụ cười rất duyên. Em rủ: “Từ bây giờ, tối thứ bảy, chị em mình đi nhảy nhé!”. Tối thứ bảy, em đến chở tôi bằng xe đạp. Trên sàn nhảy, không bao giờ em rời tôi nửa bước để nhảy với người khác. Cứ như thế, em làm bạn nhảy của tôi được nửa năm. Tôi chịu ơn em vì em đã đưa tôi ra khỏi nỗi buồn, em thắp lên trong tôi một ngọn lửa xua đi đôi điều u ám không đáng có ở lứa tuổi đầy sôi động. Nhưng chỉ thế thôi! Rồi tôi có người yêu. Em không đạp xe đến nhà tôi vào tối thứ bảy, còn tôi thì xếp em vào trong chiếc tủ “Thời con gái” của mình. Em nằm trong ngăn “Hoàng tử bé”.
Tôi giao hẹn với người yêu: “Muốn cưới em, anh phải học nhảy”. Anh bảo: “Được rồi, cưới xong anh sẽ học”. Chúng tôi cưới nhau và anh không bao giờ học nhảy.
Bây giờ, thỉnh thoảng năm thì mười hoạ, tôi mới có dịp đi nhảy với vài người bạn. Từ khi có Bước nhảy hoàn vũ, thiên hạ chuyển sang học Dance Sport. Món đó quá khó nên tôi chịu thua. Đi vào sàn, tôi vẫn chỉ biết nhảy những điệu kiểu cổ điển. Một đôi lần, trong ánh sánh chếnh choáng và tiếng nhạc đầy mê lực, có người bạn nào đó ghì sát tôi vào người, hoặc có ai đó nói trong hơi thở: “chị có thích… em không?”, tôi đều lặng đi trong giây lát trước khi tỉnh táo lại và giữ khoảng cách cần thiết cho mình.
Người đàn bà trong tôi vẫn nhìn thấy bóng mình xa, rất xa… trong câu thơ và trong nhịp trống thình thịch dội mạnh từ quá khứ.
Nhảy, nhảy đi cô gái nhỏ
Tuổi trẻ bay vèo theo nhịp gõ trái tim.
T’rách chách bum chách bùm chách bum…
Thứ Sáu, 24 tháng 6, 2011
Nhảy
Có thể còn từ khác nghe sang trọng hơn từ nhảy, như từ khiêu vũ chẳng hạn, nhưng tôi vẫn thích dùng từ nhảy. Mỗi lần nhắc đến nó là trong đầu tôi lại văng vẳng hai câu thơ (không rõ có phải của Lưu Trọng Lư không):
Nhảy, nhảy đi cô gái nhỏ
Tuổi trẻ bay vèo theo nhịp gõ trái tim.
Tôi không thuộc bài thơ, chỉ biết mỗi hai câu ấy, nhưng mỗi lần nó lướt qua đầu, tôi lại thầm nghĩ “sao mà làm thơ khéo thế, triết lý về cả một thời tuổi trẻ sôi động, nồng nhiệt và thêm một chút ngông cuồng… tất cả gói gọn trong chỉ trong vỏn vẹn có hai dòng”.
Nhảy, nhảy đi cô gái nhỏ
Tôi nhìn thấy bóng mình xa… rất xa… trong câu thơ ấy.
Cùng với bóng tôi, tôi nhìn thấy bóng những cậu con trai trẻ măng, mặt còn đầy lông tơ và bóng của những người đàn ông đầy sức quyến rũ đến mê dại dưới ánh đèn chớp nháy và nhịp trống dội thình thịch vào tim.
Nhảy, nhảy đi cô gái nhỏ
Không nhớ tôi tập nhảy những bước đầu tiên là khi nào, chỉ nhớ hình ảnh dưới ánh đèn mập mờ (vì điện luôn bị mất một pha) trong phòng 114 ký túc xá, mấy anh lớp trên tranh thủ buổi tối lên phòng các em năm thứ nhất để dạy nhảy với hi vọng được làm bạn trai của một em nào đó mà mình thích. Các em mang giày thể dục, nắm tay các anh và cùng hát thay cho tiếng nhạc. Chách chách chách bùm bùm – một, hai, ba, chập. Tôi có một anh như thế làm bạn nhảy. Anh 22 tuổi, cao 1 mét 75, điển trai. Mỗi lần nhảy với tôi, anh đều nhìn tôi với đôi mắt sâu, đẹp mơ màng. Thỉnh thoảng, nhân một dịp kỷ niệm nào đó, ban quản lý ký túc xá lại tổ chức vũ hội từ 8 giờ tối cho đến 1-2 giờ sáng. Đó là những dịp “danh chính ngôn thuận” để anh giữ tôi trong vòng tay thật lâu và thì thầm trong hơi thở gấp gáp: “Em có đồng ý làm bạn gái của anh không?”. Tôi đồng ý. Anh đẹp trai thế cơ mà!
Rồi tôi chia tay anh vì một lý do vớ vẩn nào đấy mà tôi không thể nào nhớ được chính xác.
Tôi có bạn nhảy mới. Bạn bằng hoặc kém tôi một tuổi, đôi mắt tròn thơ ngây và mái tóc nâu vàng mềm óng. Tôi còn trẻ nhưng cũng đủ chút nhạy bén để hiểu: bạn tham gia đăng ký lớp học nhảy vì tôi biết nhảy, bạn thích nhảy vì tôi thích nhảy, bạn có thể làm tất cả mọi điều nếu tôi thích điều đó. Sau 2 năm học, chúng tôi rời ký túc xá, trở về thành phố. Sài Gòn lúc đó rộ lên phong trào khiêu vũ. Hàng chục điểm khiêu vũ mọc lên khắp các nhà văn hoá quận và chúng tôi tiếp tục làm bạn nhảy của nhau cho đến khi tôi cảm thấy bạn không thể là một bờ vai cho tôi dựa vào đó. Cuộc sống không phải là vũ trường và đôi tay mạnh mẽ của bạn chỉ có thể dẫn tôi trong các bước nhảy chứ không thể dẫn tôi đi tiếp đến một miền hạnh phúc mà tôi mơ ước.
Dù chủ động chia tay bạn, nhưng tôi vô cùng hụt hẫng.Tối thứ bảy, chủ nhật, tôi leo lên căn phòng nhỏ áp mái nhà, mở nhạc khiêu vũ, nằm nghe những điệu nhạc nhói buốt thình thịch dội vào tim. Nhạc Boléro. T’rach chách bum chách bùm chách bum! Nhịp này có thể nhảy điệu Rumba nhé, điệu Rum ba của tình yêu, của mê đắm và của cả những nỗi buồn không có tên, chẳng có lời diễn giải.
Và một lần, khi đang nghe nhạc Boléro, em xuất hiện.
Em kém tôi vài tuổi, người thư sinh, mảnh dẻ, gương mặt sáng sủa với nụ cười rất duyên. Em rủ: “Từ bây giờ, tối thứ bảy, chị em mình đi nhảy nhé!”. Tối thứ bảy, em đến chở tôi bằng xe đạp. Trên sàn nhảy, không bao giờ em rời tôi nửa bước để nhảy với người khác. Cứ như thế, em làm bạn nhảy của tôi được nửa năm. Tôi chịu ơn em vì em đã đưa tôi ra khỏi nỗi buồn, em thắp lên trong tôi một ngọn lửa xua đi đôi điều u ám không đáng có ở lứa tuổi đầy sôi động. Nhưng chỉ thế thôi! Rồi tôi có người yêu. Em không đạp xe đến nhà tôi vào tối thứ bảy, còn tôi thì xếp em vào trong chiếc tủ “Thời con gái” của mình. Em nằm trong ngăn “Hoàng tử bé”.
Tôi giao hẹn với người yêu: “Muốn cưới em, anh phải học nhảy”. Anh bảo: “Được rồi, cưới xong anh sẽ học”. Chúng tôi cưới nhau và anh không bao giờ học nhảy.
Bây giờ, thỉnh thoảng năm thì mười hoạ, tôi mới có dịp đi nhảy với vài người bạn. Từ khi có Bước nhảy hoàn vũ, thiên hạ chuyển sang học Dance Sport. Món đó quá khó nên tôi chịu thua. Đi vào sàn, tôi vẫn chỉ biết nhảy những điệu kiểu cổ điển. Một đôi lần, trong ánh sánh chếnh choáng và tiếng nhạc đầy mê lực, có người bạn nào đó ghì sát tôi vào người, hoặc có ai đó nói trong hơi thở: “chị có thích… em không?”, tôi đều lặng đi trong giây lát trước khi tỉnh táo lại và giữ khoảng cách cần thiết cho mình.
Người đàn bà trong tôi vẫn nhìn thấy bóng mình xa, rất xa… trong câu thơ và trong nhịp trống thình thịch dội mạnh từ quá khứ.
Nhảy, nhảy đi cô gái nhỏ
Tuổi trẻ bay vèo theo nhịp gõ trái tim.
T’rách chách bum chách bùm chách bum…
Thứ Năm, 16 tháng 6, 2011
Tí Nhân đi học
Tí Nhân vừa học xong lớp 3, tháng 9 này sẽ vào lớp 4. Tí Nhân rất thích đi học, nên mỗi năm đến hè, nghe tiếng ve râm ran và phượng nở đỏ rực sân trường là lòng bạn ấy lại man mác buồn vì suốt hai tháng sẽ phải xa bạn bè, thầy cô và ngôi trường thân yêu. Mà quả vậy, những ngày được đi học đối với Tí Nhân là những ngày tuyệt vời, cô giáo là cô Tiên và ngôi trường giống như một thiên đường.
Buổi sáng, Tí Nhân dậy sớm rồi gọi mẹ dậy. Xong, bạn ấy làm vệ sinh cá nhân thật nhanh, ăn sáng rồi mặc quần áo chỉnh tề, thắt khăn quàng ngay ngắn trước khi bước ra khỏi nhà. Đến trường, Tí Nhân hân hoan chạy vào lớp, chào bạn bè rồi vui đùa, chơi đập tay hoặc kể chuyện cho nhau nghe. Cô giáo bước vào lớp mỉm cười vui vẻ: “Chào các em!”. Tí Nhân và bạn bè đáp lại: “Chào cô!” Có bạn còn hỏi “hôm nay cô có khoẻ không?”, bạn khác thì khen “cô mặc áo này đẹp quá!”. Chào hỏi xong, cô bảo: “Thôi, các em về chỗ, mình học bài mới nào!”. Cô giảng bài, thỉnh thoảng quay lại hỏi “các em hiểu chưa?”. Các bạn giơ tay phát biểu: “Em chưa hiểu chỗ này, chưa hiểu chỗ kia, tại sao lại thế này mà không phải thế khác, theo em thì làm như thế này dễ hơn…” Cô giáo lắng nghe tất cả các ý kiến rồi trả lời từng bạn một… Cứ như vậy, mấy tiết học trôi qua thật nhanh. Buổi học sáng trôi qua, đến giờ nghỉ trưa, cả lớp đi xuống nhà ăn, mỗi người cầm một cái khay và tự chọn cho mình một khẩu phần mà mình thích. Hết giờ ăn là đến giờ ngủ trưa. Phòng ngủ có máy lạnh mát mẻ nên các bạn chỉ nói chuyện với nhau chừng 15 phút là mắt ríu lại. Cả lớp ngủ ngon lành. Buổi chiều, Tí Nhân và các bạn được uống một ly sữa hoặc nước ép trái cây trước khi vào học các môn phụ như tiếng Anh, vi tính, thủ công, hát… Giờ học mấy môn này thoải mái chẳng khác nào những giờ vui chơi tự do. Tùng… tùng… tùng…, trống báo hiệu giờ học kết thúc, các bạn còn nấn ná thêm chút nữa rồi mới ra khỏi lớp, không quên hẹn nhau sáng mai đến sớm để tiếp tục học mà vui…

Chuyện đi học của Tí Nhân là vậy.
Hoặc là mẹ xem nhiều phim Mỹ quá nên tưởng tượng ra chuyện đi học của Tí Nhân là vậy.
Bây giờ không tưởng tượng nữa, để mẹ xem thực tế thế nào nhé:
Tí Nhân vừa học xong lớp 3, tháng 9 này sẽ vào lớp 4. Khi tiếng ve bắt đầu râm ran và phượng nở đỏ rực, Tí Nhân mơ màng nhìn ra sân trường đầy nắng và tự nhủ: “cố lên, cố lên, sắp thoát khỏi nơi này 2 tháng rồi!”. “Cốp!”, Tí Nhân giật mình quay lại và hoảng hồn khi thấy cô giáo đã bước xuống, đứng ngay bên cạnh, đập mạnh cây thước lên mặt bàn: “Cô cảnh cáo em lần này là lần thứ ba rồi nhé! Đưa sổ báo bài đây, cô sẽ viết cho bố mẹ em biết. Mai đi học mang sổ này đưa cô để cô kiểm tra xem bố mẹ em đã ký tên chưa. Em nghe rõ không?” Tí Nhân sợ hãi lí nhí nhận lại sổ, lòng đầy lo lắng. Phen này về nhà bị phạt là cái chắc! Không dám mơ màng nữa, Tí Nhân khoanh tay trên mặt bàn cố gắng lắng nghe cô giáo giảng bài. Nhưng mà tập trung nghe giảng khó lắm cơ, vì cô cứ giảng đều đều, nghe một tí là chỉ muốn gục xuống ngủ. Kể ra chống tay lên trán, che mắt lại ngủ một tí cũng được, nhưng lại sợ nói mơ, cô nghe được thì chết! Giảng xong bài, cô quay lại đặt câu hỏi rồi nhắc: “Em nào biết, giơ tay lên! Trong lớp, các em phải mạnh dạn giơ tay phát biểu, nếu không thì cuối năm có đạt kết quả giỏi cũng không được xếp loại thi đua tốt đâu!”. Nghe cô nói xong, vài cánh tay rụt rè giơ lên (rõ, ai mà chả muốn được xếp loại thi đua tốt!). Tí Nhân nhìn các bạn rồi cũng đành giơ tay. Cô giáo lại nhắc: “Cô đã dặn các em bao nhiêu lần, giơ tay cũng phải đúng cách: Giơ tay trái, khuỷu tay chống thẳng trên mặt bàn, không được chồm chồm lên. Các em không tập thói quen giơ tay đúng cách, mai mốt có đoàn thanh tra đến, người ta trừ điểm đấy!”. (Khiếp, sao từ thời đi học của mẹ đến thời đi học của con, ai nghe đến từ đoàn thanh tra cũng đều sợ thế không biết!). Thỉnh thoảng, Tí Nhân thấy bài giảng của cô khó hiểu, nhưng bạn ấy chẳng hỏi, vì làm sao dám ngắt lời cô! Khi cô ngừng giảng bài, cô cũng đâu có hỏi xem các bạn có thắc mắc gì không. Nếu trong buổi học, bạn nào có ý kiến gì khác với ý của cô thì nhớ ghi vào giấy rồi tối về nói lại cho bố mẹ nghe nhé, vì chỉ cần dạy cho đúng giáo án là cô đã phải vắt chân lên cổ chạy đua với thời gian rồi, làm sao có thể nghe chuyện thắc mắc của các bạn được! 4 tiết học trôi qua sao mà lâu như 4 tuần lễ!
Buổi trưa, cả lớp lục tục ăn cơm ngay tại bàn học. Xuất cơm 16 nghìn trông không được ngon, nhưng thôi, cứ chan canh thẳng vào cơm như lời cô khuyên, nuốt cho dễ. Được ăn thế này vẫn sướng hơn học! Xong bữa trưa, chén bát được dọn đi, lấy chỗ để nằm ngủ. Ngủ ngay tại lớp, hơi nóng hầm hập dội hắt từ của sổ vào, (nhưng xem ra Tí Nhân vẫn sướng hơn mẹ ở chỗ còn được nằm ngay giữa phòng, chứ mẹ thì buổi trưa phải rúc vào góc phòng đầy dây nhợ máy tính – vừa bẩn thiếu không khí). Buổi trưa mà lỡ không ngủ được thì cũng phải nhắm mắt nằm yên. Quay qua quay lại mà để cô bắt gặp thì chắc chắn được ăn cây thước vào mông.
Buổi chiều, các bạn được phát bữa xế - một chiếc bánh Bibica ngọt đến khé cổ. Tí Nhân len lén nhét ngay vào cặp. Không ăn mà để cô nhìn thấy thì sẽ bị la. Trong tuần có 2 tiết buổi chiều được học môn Tin học. Đây là môn học mà bạn Tí Nhân ưa thích nhất. Mỗi bạn được ngồi vào một cái máy tính và tập làm quen với các thao tác mà Tí nhân đã biết từ năm 3 tuổi. Tuy nhiên, thích là một chuyện, còn có được học hay không thì lại là chuyện khác, vì máy tính rất hay trục trặc. Có hôm máy không khởi động được, thầy cứ loay hoay bật lên tắt xuống năm lần bảy lượt cho đến khi vào được đến màn hình window là vừa hết giờ. Hôm khác, bàn phím lại không gõ được, đến lúc gõ được rồi thì lại không ra được dấu tiếng Việt. Tóm lại, cứ chắc mẩm là giờ Tin học sẽ được ngồi chơi cho tinh thần thoải mái, đợi đến giờ bố mẹ đón về.
Tan học, mẹ đón ở sân trường. Nhìn thấy Tí Nhân chạy ra quần áo xốc xếch, khăn quàng quăn góc, bao giờ mẹ cũng hỏi: “Hôm nay con đi học thế nào? Có gì vui không kể cho mẹ nghe!”. Bạn Tí Nhân hăm hở leo lên sau xe mẹ, đáp: “Vui nhất là bây giờ, mẹ ạ!”
Ôi, 4h30 là thời khắc tuyệt vời nhất trong một ngày đi học của Tí Nhân! (Cũng giống như mẹ hồi xưa thôi!)
Hơn 30 năm rồi, dường như mọi thứ vẫn không thay đổi là bao khi hầu hết trẻ em VN học ở trường công đều có một ước mơ giống nhau: “Ước gì mai không phải đi học!”
Buổi sáng, Tí Nhân dậy sớm rồi gọi mẹ dậy. Xong, bạn ấy làm vệ sinh cá nhân thật nhanh, ăn sáng rồi mặc quần áo chỉnh tề, thắt khăn quàng ngay ngắn trước khi bước ra khỏi nhà. Đến trường, Tí Nhân hân hoan chạy vào lớp, chào bạn bè rồi vui đùa, chơi đập tay hoặc kể chuyện cho nhau nghe. Cô giáo bước vào lớp mỉm cười vui vẻ: “Chào các em!”. Tí Nhân và bạn bè đáp lại: “Chào cô!” Có bạn còn hỏi “hôm nay cô có khoẻ không?”, bạn khác thì khen “cô mặc áo này đẹp quá!”. Chào hỏi xong, cô bảo: “Thôi, các em về chỗ, mình học bài mới nào!”. Cô giảng bài, thỉnh thoảng quay lại hỏi “các em hiểu chưa?”. Các bạn giơ tay phát biểu: “Em chưa hiểu chỗ này, chưa hiểu chỗ kia, tại sao lại thế này mà không phải thế khác, theo em thì làm như thế này dễ hơn…” Cô giáo lắng nghe tất cả các ý kiến rồi trả lời từng bạn một… Cứ như vậy, mấy tiết học trôi qua thật nhanh. Buổi học sáng trôi qua, đến giờ nghỉ trưa, cả lớp đi xuống nhà ăn, mỗi người cầm một cái khay và tự chọn cho mình một khẩu phần mà mình thích. Hết giờ ăn là đến giờ ngủ trưa. Phòng ngủ có máy lạnh mát mẻ nên các bạn chỉ nói chuyện với nhau chừng 15 phút là mắt ríu lại. Cả lớp ngủ ngon lành. Buổi chiều, Tí Nhân và các bạn được uống một ly sữa hoặc nước ép trái cây trước khi vào học các môn phụ như tiếng Anh, vi tính, thủ công, hát… Giờ học mấy môn này thoải mái chẳng khác nào những giờ vui chơi tự do. Tùng… tùng… tùng…, trống báo hiệu giờ học kết thúc, các bạn còn nấn ná thêm chút nữa rồi mới ra khỏi lớp, không quên hẹn nhau sáng mai đến sớm để tiếp tục học mà vui…
Chuyện đi học của Tí Nhân là vậy.
Hoặc là mẹ xem nhiều phim Mỹ quá nên tưởng tượng ra chuyện đi học của Tí Nhân là vậy.
Bây giờ không tưởng tượng nữa, để mẹ xem thực tế thế nào nhé:
Tí Nhân vừa học xong lớp 3, tháng 9 này sẽ vào lớp 4. Khi tiếng ve bắt đầu râm ran và phượng nở đỏ rực, Tí Nhân mơ màng nhìn ra sân trường đầy nắng và tự nhủ: “cố lên, cố lên, sắp thoát khỏi nơi này 2 tháng rồi!”. “Cốp!”, Tí Nhân giật mình quay lại và hoảng hồn khi thấy cô giáo đã bước xuống, đứng ngay bên cạnh, đập mạnh cây thước lên mặt bàn: “Cô cảnh cáo em lần này là lần thứ ba rồi nhé! Đưa sổ báo bài đây, cô sẽ viết cho bố mẹ em biết. Mai đi học mang sổ này đưa cô để cô kiểm tra xem bố mẹ em đã ký tên chưa. Em nghe rõ không?” Tí Nhân sợ hãi lí nhí nhận lại sổ, lòng đầy lo lắng. Phen này về nhà bị phạt là cái chắc! Không dám mơ màng nữa, Tí Nhân khoanh tay trên mặt bàn cố gắng lắng nghe cô giáo giảng bài. Nhưng mà tập trung nghe giảng khó lắm cơ, vì cô cứ giảng đều đều, nghe một tí là chỉ muốn gục xuống ngủ. Kể ra chống tay lên trán, che mắt lại ngủ một tí cũng được, nhưng lại sợ nói mơ, cô nghe được thì chết! Giảng xong bài, cô quay lại đặt câu hỏi rồi nhắc: “Em nào biết, giơ tay lên! Trong lớp, các em phải mạnh dạn giơ tay phát biểu, nếu không thì cuối năm có đạt kết quả giỏi cũng không được xếp loại thi đua tốt đâu!”. Nghe cô nói xong, vài cánh tay rụt rè giơ lên (rõ, ai mà chả muốn được xếp loại thi đua tốt!). Tí Nhân nhìn các bạn rồi cũng đành giơ tay. Cô giáo lại nhắc: “Cô đã dặn các em bao nhiêu lần, giơ tay cũng phải đúng cách: Giơ tay trái, khuỷu tay chống thẳng trên mặt bàn, không được chồm chồm lên. Các em không tập thói quen giơ tay đúng cách, mai mốt có đoàn thanh tra đến, người ta trừ điểm đấy!”. (Khiếp, sao từ thời đi học của mẹ đến thời đi học của con, ai nghe đến từ đoàn thanh tra cũng đều sợ thế không biết!). Thỉnh thoảng, Tí Nhân thấy bài giảng của cô khó hiểu, nhưng bạn ấy chẳng hỏi, vì làm sao dám ngắt lời cô! Khi cô ngừng giảng bài, cô cũng đâu có hỏi xem các bạn có thắc mắc gì không. Nếu trong buổi học, bạn nào có ý kiến gì khác với ý của cô thì nhớ ghi vào giấy rồi tối về nói lại cho bố mẹ nghe nhé, vì chỉ cần dạy cho đúng giáo án là cô đã phải vắt chân lên cổ chạy đua với thời gian rồi, làm sao có thể nghe chuyện thắc mắc của các bạn được! 4 tiết học trôi qua sao mà lâu như 4 tuần lễ!
Buổi trưa, cả lớp lục tục ăn cơm ngay tại bàn học. Xuất cơm 16 nghìn trông không được ngon, nhưng thôi, cứ chan canh thẳng vào cơm như lời cô khuyên, nuốt cho dễ. Được ăn thế này vẫn sướng hơn học! Xong bữa trưa, chén bát được dọn đi, lấy chỗ để nằm ngủ. Ngủ ngay tại lớp, hơi nóng hầm hập dội hắt từ của sổ vào, (nhưng xem ra Tí Nhân vẫn sướng hơn mẹ ở chỗ còn được nằm ngay giữa phòng, chứ mẹ thì buổi trưa phải rúc vào góc phòng đầy dây nhợ máy tính – vừa bẩn thiếu không khí). Buổi trưa mà lỡ không ngủ được thì cũng phải nhắm mắt nằm yên. Quay qua quay lại mà để cô bắt gặp thì chắc chắn được ăn cây thước vào mông.
Buổi chiều, các bạn được phát bữa xế - một chiếc bánh Bibica ngọt đến khé cổ. Tí Nhân len lén nhét ngay vào cặp. Không ăn mà để cô nhìn thấy thì sẽ bị la. Trong tuần có 2 tiết buổi chiều được học môn Tin học. Đây là môn học mà bạn Tí Nhân ưa thích nhất. Mỗi bạn được ngồi vào một cái máy tính và tập làm quen với các thao tác mà Tí nhân đã biết từ năm 3 tuổi. Tuy nhiên, thích là một chuyện, còn có được học hay không thì lại là chuyện khác, vì máy tính rất hay trục trặc. Có hôm máy không khởi động được, thầy cứ loay hoay bật lên tắt xuống năm lần bảy lượt cho đến khi vào được đến màn hình window là vừa hết giờ. Hôm khác, bàn phím lại không gõ được, đến lúc gõ được rồi thì lại không ra được dấu tiếng Việt. Tóm lại, cứ chắc mẩm là giờ Tin học sẽ được ngồi chơi cho tinh thần thoải mái, đợi đến giờ bố mẹ đón về.
Tan học, mẹ đón ở sân trường. Nhìn thấy Tí Nhân chạy ra quần áo xốc xếch, khăn quàng quăn góc, bao giờ mẹ cũng hỏi: “Hôm nay con đi học thế nào? Có gì vui không kể cho mẹ nghe!”. Bạn Tí Nhân hăm hở leo lên sau xe mẹ, đáp: “Vui nhất là bây giờ, mẹ ạ!”
Ôi, 4h30 là thời khắc tuyệt vời nhất trong một ngày đi học của Tí Nhân! (Cũng giống như mẹ hồi xưa thôi!)
Hơn 30 năm rồi, dường như mọi thứ vẫn không thay đổi là bao khi hầu hết trẻ em VN học ở trường công đều có một ước mơ giống nhau: “Ước gì mai không phải đi học!”
Thứ Tư, 8 tháng 6, 2011
Có một ngày...
Có một ngày, như mọi ngày, mình dậy sớm chuẩn bị đi làm. Nhưng hơi khác mọi ngày một chút, con trai cũng dậy theo mà không cần gọi. Con nhìn mình ngập ngừng một chút rồi bảo: “Con về quê với ba mấy ngày, mẹ ở nhà đừng buồn nha! Đi làm nhớ đội mũ bảo hiểm!” (Chả là mình rất hay quên mũ). Định hôn con trai một cái nhưng rồi lại thôi. Dạo này thấy cu cậu có vẻ lớn, cương quyết từ chối không cho ba hôn và tỏ ra ngượng ngập mỗi lần mẹ hôn lên trán.
Có một ngày, mình lên xe phóng đi làm với cảm giác sung sướng. Hôm nay, một ngày tự do, không có ai chờ mình vào buổi chiều, sẽ về muộn, sẽ cà phê với bạn bè đến tối, sẽ ôm máy tính viết blog đến khuya mà không phải nghe tiếng TV bên cạnh, không có ai đi tới đi lui, thỉnh thoảng lại nhòm vào màn hình. Tự do thật là tuyệt!
Có một ngày, như mọi ngày, mình đến cơ quan sớm nhất, mở máy lạnh, máy tính, pha trà… Nhưng hoá ra lại là một ngày không suôn sẻ như mọi ngày. Bắt đầu giờ làm việc, mình đã bị yêu cầu phải sửa chữa mấy cái bìa mà mình nghĩ là đã rất hoàn hảo. Tiếp đến là 3 bản thảo trong một serie mà mình đã bỏ nhiều công sức biên tập đến “tan nát”, nay lại bị trả về lần thứ 2 với lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng mà “đau”, rằng: Anh nghĩ em nên bỏ thời gian ra đọc thật kỹ lại, bản thảo còn quá nhiều lỗi!. Lần đầu tiên trong suốt mười mấy năm làm việc, mình bị rơi vào tình huống đáng buồn và đáng chán nản như vậy. Cầm bản thảo trong tay, chỉ muốn vứt đi hết và khóc to lên cho hả dạ.
Minh họa của Trịnh Lý (một người bạn mình chưa gặp bao giờ)
Có một ngày, mình không thể bắt mình tập trung đọc bản thảo được nữa nên quyết định chat với bạn bè. Suốt cả năm nay, mình toàn giấu mặt trên công cụ chat, chỉ ló mặt ra khi thực sự cần thiết trao đổi với ai đó, nên hôm này vừa đặt chế độ Available là lập tức có năm bảy bạn nhảy vào hỏi thăm ngay. Chat không kịp, mà vừa chat vừa nghĩ đâu đâu, đành phải trở lại chế độ Offline như mọi khi. Tưởng là làm một thay đổi nhỏ cho qua cơn chán, nhưng hoá ra vẫn là “một ngày như mọi ngày”. Lại lấy bản thảo ra ngồi đọc mà chẳng hiểu gì cả.
Có một ngày tâm trạng uể oải và trong đầu cứ văng vẳng ý nghĩ “sao mình khổ thế này”, thì bỗng nhiên lại có dịp trò chuyện với 3 người bạn trên blog mà mình chưa lần nào gặp mặt. Bạn thứ nhất là một bạn trai (đã kịp search trên Google thấy bạn ấy là một nhân vật khá nổi tiếng và thành công trong sự nghiệp). Bạn này chat rất nhanh. Khi chỉ trò chuyện với một ai đó qua công cụ chat thì tốc độ chat nhanh hay chat chậm có thể nói với mình một số điều. Thứ nhất, bạn ấy còn trẻ (mắt tinh, tay khoẻ) ; Thứ hai, bạn ấy có phản xạ nhạy bén ; Thứ ba, bạn ấy có một chỗ ngồi riêng biệt, không bị ai đi qua đi lại hay nhòm ngó (thường thường chỉ có sếp mới có chỗ ngồi như vậy) ; Thứ tư, bạn ấy thường xuyên chat với vô số người khác (đừng tưởng bở là chỉ chat với mình). Những câu chuyện phiếm qua chat, đối với người này thì chỉ là trò vô bổ mất thời gian, nhưng đối với người khác thì có thể không hẳn như vậy. Chat với bạn này mình thấy vui, ít ra là tạm thời quên đi cái u ám theo suốt buổi sáng.
Người thứ hai là một bạn gái đáng tuổi em mình. Em còn rất trẻ nhưng đã có một sự nghiệp mà chắc hẳn nhiều người nhìn vào phải mơ ước. Tuy nhiên, cuộc sống dường như hiếm khi cho ai được trọn vẹn mọi thứ. Qua blog, mình biết em là người sống nhiều bằng tình cảm và mang một trái tim mong manh dễ vỡ. Trò chuyện với em xong, bỗng cảm thấy có gì đó chơi vơi, thấy em giống như một ngôi sao sáng trong đêm nhưng lại cô đơn giữa cuộc đời này. Mình đâu thể giúp gì được, có chăng chỉ là một chút chia sẻ, một chút cảm thông. Chẳng biết điều đó có làm em vui hơn không?
Người thứ ba cũng là một bạn gái kém mình vài tuổi. Bạn này đã rời VN lâu lắm rồi và đang yên ổn với một hạnh phúc bình dị mà bạn ấy đã phải chắt chiu mới có được. Bạn kể cho mình nghe về quãng đời đầy khó khăn, gian nan mà bạn đã phải vượt qua, phải cố đứng dậy, bước tiếp và bước tiếp để có được ngày hôm nay. Mình rất thích vào blog của bạn này. Theo như bạn nói thì bạn mới chỉ học phổ thông, nhưng mình thấy bạn có nhiều tố chất của nhà văn. Biết đâu chừng, một ngày nào đó khi không còn phải lo chuyện cơm áo, bạn sẽ trở thành nhà văn thật thì sao! Cứ chờ xem nhé!
Có một ngày, mình được tự do nhưng không còn hứng thú để đi chơi. Mình rời cơ quan đúng 4h30 và về nhà đúng 5h kém 10. Trời đổ cơn mưa lớn, không đạp xe tập thể dục như mọi ngày, mình vào phòng đóng cửa lại và gào lên hát một mình. Nhưng tiếng hát không át nổi tiếng mưa dội ầm ầm trên mái tôn, chợt thấy mình đang chống chếnh, chợt thấy thèm được yêu như hơn 20 năm trước, chợt thấy cơn mưa hôm nay làm cho lòng mình bị dột mất rồi!
Có một ngày, mình lên xe phóng đi làm với cảm giác sung sướng. Hôm nay, một ngày tự do, không có ai chờ mình vào buổi chiều, sẽ về muộn, sẽ cà phê với bạn bè đến tối, sẽ ôm máy tính viết blog đến khuya mà không phải nghe tiếng TV bên cạnh, không có ai đi tới đi lui, thỉnh thoảng lại nhòm vào màn hình. Tự do thật là tuyệt!
Có một ngày, như mọi ngày, mình đến cơ quan sớm nhất, mở máy lạnh, máy tính, pha trà… Nhưng hoá ra lại là một ngày không suôn sẻ như mọi ngày. Bắt đầu giờ làm việc, mình đã bị yêu cầu phải sửa chữa mấy cái bìa mà mình nghĩ là đã rất hoàn hảo. Tiếp đến là 3 bản thảo trong một serie mà mình đã bỏ nhiều công sức biên tập đến “tan nát”, nay lại bị trả về lần thứ 2 với lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng mà “đau”, rằng: Anh nghĩ em nên bỏ thời gian ra đọc thật kỹ lại, bản thảo còn quá nhiều lỗi!. Lần đầu tiên trong suốt mười mấy năm làm việc, mình bị rơi vào tình huống đáng buồn và đáng chán nản như vậy. Cầm bản thảo trong tay, chỉ muốn vứt đi hết và khóc to lên cho hả dạ.
Minh họa của Trịnh Lý (một người bạn mình chưa gặp bao giờ)
Có một ngày, mình không thể bắt mình tập trung đọc bản thảo được nữa nên quyết định chat với bạn bè. Suốt cả năm nay, mình toàn giấu mặt trên công cụ chat, chỉ ló mặt ra khi thực sự cần thiết trao đổi với ai đó, nên hôm này vừa đặt chế độ Available là lập tức có năm bảy bạn nhảy vào hỏi thăm ngay. Chat không kịp, mà vừa chat vừa nghĩ đâu đâu, đành phải trở lại chế độ Offline như mọi khi. Tưởng là làm một thay đổi nhỏ cho qua cơn chán, nhưng hoá ra vẫn là “một ngày như mọi ngày”. Lại lấy bản thảo ra ngồi đọc mà chẳng hiểu gì cả.
Có một ngày tâm trạng uể oải và trong đầu cứ văng vẳng ý nghĩ “sao mình khổ thế này”, thì bỗng nhiên lại có dịp trò chuyện với 3 người bạn trên blog mà mình chưa lần nào gặp mặt. Bạn thứ nhất là một bạn trai (đã kịp search trên Google thấy bạn ấy là một nhân vật khá nổi tiếng và thành công trong sự nghiệp). Bạn này chat rất nhanh. Khi chỉ trò chuyện với một ai đó qua công cụ chat thì tốc độ chat nhanh hay chat chậm có thể nói với mình một số điều. Thứ nhất, bạn ấy còn trẻ (mắt tinh, tay khoẻ) ; Thứ hai, bạn ấy có phản xạ nhạy bén ; Thứ ba, bạn ấy có một chỗ ngồi riêng biệt, không bị ai đi qua đi lại hay nhòm ngó (thường thường chỉ có sếp mới có chỗ ngồi như vậy) ; Thứ tư, bạn ấy thường xuyên chat với vô số người khác (đừng tưởng bở là chỉ chat với mình). Những câu chuyện phiếm qua chat, đối với người này thì chỉ là trò vô bổ mất thời gian, nhưng đối với người khác thì có thể không hẳn như vậy. Chat với bạn này mình thấy vui, ít ra là tạm thời quên đi cái u ám theo suốt buổi sáng.
Người thứ hai là một bạn gái đáng tuổi em mình. Em còn rất trẻ nhưng đã có một sự nghiệp mà chắc hẳn nhiều người nhìn vào phải mơ ước. Tuy nhiên, cuộc sống dường như hiếm khi cho ai được trọn vẹn mọi thứ. Qua blog, mình biết em là người sống nhiều bằng tình cảm và mang một trái tim mong manh dễ vỡ. Trò chuyện với em xong, bỗng cảm thấy có gì đó chơi vơi, thấy em giống như một ngôi sao sáng trong đêm nhưng lại cô đơn giữa cuộc đời này. Mình đâu thể giúp gì được, có chăng chỉ là một chút chia sẻ, một chút cảm thông. Chẳng biết điều đó có làm em vui hơn không?
Người thứ ba cũng là một bạn gái kém mình vài tuổi. Bạn này đã rời VN lâu lắm rồi và đang yên ổn với một hạnh phúc bình dị mà bạn ấy đã phải chắt chiu mới có được. Bạn kể cho mình nghe về quãng đời đầy khó khăn, gian nan mà bạn đã phải vượt qua, phải cố đứng dậy, bước tiếp và bước tiếp để có được ngày hôm nay. Mình rất thích vào blog của bạn này. Theo như bạn nói thì bạn mới chỉ học phổ thông, nhưng mình thấy bạn có nhiều tố chất của nhà văn. Biết đâu chừng, một ngày nào đó khi không còn phải lo chuyện cơm áo, bạn sẽ trở thành nhà văn thật thì sao! Cứ chờ xem nhé!
Có một ngày, mình được tự do nhưng không còn hứng thú để đi chơi. Mình rời cơ quan đúng 4h30 và về nhà đúng 5h kém 10. Trời đổ cơn mưa lớn, không đạp xe tập thể dục như mọi ngày, mình vào phòng đóng cửa lại và gào lên hát một mình. Nhưng tiếng hát không át nổi tiếng mưa dội ầm ầm trên mái tôn, chợt thấy mình đang chống chếnh, chợt thấy thèm được yêu như hơn 20 năm trước, chợt thấy cơn mưa hôm nay làm cho lòng mình bị dột mất rồi!
Thứ Tư, 1 tháng 6, 2011
Nhiều chuyện
Đọc báo mạng thấy có bài Phụ nữ nói nhiều sẽ dễ thành công. OM không phải là người thành công trong sự nghiệp, chắc tại vì không nói nhiều. Mà nói nhiều có phải là nhiều chuyện không nhỉ?
Buổi sáng sớm, OM đi cùng con trai qua nhà bà Y đầu hẻm ăn phở. Bà Y nấu phở chủ yếu phục vụ cho bà con lối xóm – những người làm biếng nấu ăn buổi sáng ở nhà và làm biếng cả việc di chuyển ra mấy quán xa hơn. Vì chỉ phục vụ có một nhúm khách nên nồi nước phở của bà Y nhạt thếch! Hai mẹ con xì xụp ăn thật nhanh, còn bà Y thì tha thẩn đi tới đi lui đợi khách. Xem ra đã mỏi chân mà vẫn chả có khách nào, bà Y ngồi xuống cạnh hai mẹ con bắt chuyện:
- Nè, biết hôn, bà Tư bán cơm tấm kế bên đây, bả mắc công chuyện nhà nên nghỉ bán 2 tuần. Vậy mà cái bà Năm hổng biết điều, lựa lúc người ta nghỉ, nhảy ra bán. Tưởng bán gì, ai dè cũng lại cơm tấm. Bà Tư tức quá chửi bà Năm một trận. Bà Năm quay qua chửi lại, biểu: “Tui bán trước nhà tui, bà bán trước nhà bà, mắc mớ gì mà bà quậy!”. Bà Tư cãi không lại, lôi ông chồng ra cãi tiếp: “Nhà này bán cơm tấm mấy tháng nay rồi, có muốn bán hàng thì kiếm thứ khác mà bán, sao bắt chước người ta chi vậy?”. Bà Năm thấy bà Tư lôi chồng ra cũng bắt chước lôi chồng mình ra luôn. Ổng la: “Tui bán hàng chứ có ăn giựt của ai đâu, mấy người nhiều chuyện quá đi!”… Rồi em vợ bà Tư – tức là cái ông bán hột vịt lộn ấy mà - thấy chuyện lùm xùm, bực mình quá cũng chạy ra…
Sáng sớm, ăn tô phở lạt nhách, lại nghe bà bán phở tuôn một tràng chuyện hàng xóm cãi nhau, OM thấy lỗ tai mình lùng bùng. Con trai thầm thì: “Sao tự nhiên bà Y kể chuyện người ta cãi lộn với mẹ chi vậy?”. OM bảo: “Thôi, ăn lẹ đi, người ta nhiều chuyện đó mà!”. Suốt quãng đường chở con đi học, OM cứ nhìn thấy quán phở nào có mấy bà ngồi nói chuyện với nhau là lại hình dung ra họ đang “nhiều chuyện”, nghĩ bụng, thèm ăn một tô phở đậm đà, dậy mùi quế, hồi, gừng, và mỡ bò lẫn vào tiếng nhạc du dương quá.
Đến cơ quan, bật máy vi tính và máy lạnh lên định thưởng thức chút không khí mát mẻ và tranh thủ sáng sớm duyệt qua nhà mấy bà tám trên blog thì… phụt! Cúp điện! Đành thở dài cái thượt, lững thững xuống thang ra ngoài cổng ngồi quán cóc lề đường. Mùa hè nóng, cúp điện là không thể tiếp tục ngồi trong phòng được nên chỉ chốc lát, quán cóc vốn dành riêng cho sinh viên và dân lao động đã đầy người. Nhìn đi nhìn lại thấy toàn trí thức, trông sáng cả cái vỉa hè. Trong cơ quan không được hút thuốc nên các anh em trí thức ngồi quán đều tranh thủ đem các loại thuốc lá vỏ xanh vỏ đỏ - trên vỏ có ghi Hút thuốc lá có hại cho sức khoẻ - ra đốt lấy đốt để, phả những làn khói đầy lãng mạn lên tóc các chị em trí thức. OM kéo chiếc ghế nhựa thấp lè tè ra một góc riêng, định bụng sẽ phân bổ chai sữa đậu nành ra làm nhiều lần rót, đủ để uống lai rai cho đến lúc có điện trở lại và tranh thủ một mình thư giãn trước khi vào làm việc. Nhưng cái sự một mình xem ra không thực hiện được. Chỉ trong giây lát, một âm thanh đặc trưng của các quán vỉa hè bắt đầu nhen nhóm và bùng phát. Tiếng người nói chuyện, cười đùa lẫn vào tiếng còi xe tạo thành một thứ ong ong hỗn độn. Thôi, đành phải lắng tai nghe câu chuyện của vài người nào đó để quên đi sự hỗn độn ấy vậy. Ở gần OM nhất có hai chị đang nói chuyện. Chị A bảo: “Nói nhỏ chuyện này, nghe rồi bỏ nha! Hôm qua chị đi đường, thấy ông X chở em nào rất xinh vào một quán rất kín đáo. Đành rằng ông X bỏ vợ rồi, nhưng cặp với em nào thì cũng phải tương xứng một chút chứ, đằng này trông trẻ cỡ bằng con ông ấy. Đàn ông có mắt mà cứ như mù. Cỡ em đó thì yêu đương gì cái loại già như ông, yêu cái bóp của ông thôi.” Chị B tiếp lời: “Chị nói đúng, đàn ông đến già vẫn không trưởng thành. Thế chị có biết chuyện xì căng đan của ông Y không, em chỉ nói riêng với chị thôi, cơ quan không ai biết đâu. Ông Y đang vợ đẹp con ngoan, gia đình yên ấm, thì lại lên cơn thèm phở. Ông cặp với một em trẻ măng rồi để lại hậu quả. Em trẻ măng mang cái bụng đến tận nhà hỏi Anh tính sao đây?. Thế là tan cửa nát nhà.” Chị A ngạc nhiên: “Thật vậy hả. Thế thì mình phải bảo cho con bé C biết chuyện này. Chồng của nó tính tình cũng bay bướm hệt như ông Y, vậy mà không hiểu sao nó cứ ca ngợi chồng hết lời. Có ngày rồi hối không kịp”. Chị B lại bảo: “Nhưng chuyện này nhớ dặn nhỏ C đừng để lộ với ai nhé, chỉ mấy chị em mình biết với nhau thôi. À, nhưng còn chị D nữa, cũng ảo tưởng về chồng lắm, chắc phải kể cho chị ấy nghe sơ sơ để còn đề phòng…”
OM căng tai lên nghe chuyện, quên mất, lại rót hết cả chai sữa đậu nành vào ly và uống ừng ực cạn đến đáy. Phen này khéo về nhà cũng phải o bế anh giai nhiều hơn. Thực ra anh đi với ai OM cũng không quan tâm lắm đâu, vì biết tính anh, lâu lâu cũng khoái ăn quà / nhưng rồi lại vẫn về nhà ăn cơm. Biết vậy, nhưng sợ có người nhìn thấy rồi lại kể cho người khác, rồi người khác lại kể cho người khác nữa… biết đâu…!
Có điện. OM quay về phòng, gặp ông Y đang đi xuống cầu thang, hỏi “Anh đi đâu thế?” “Hôm nay anh nghỉ phép, vợ gọi về phụ với bả mấy chuyện. Đàn ông ngoài việc nước ra, lâu lâu cũng phải chăm lo đến gia đình nữa, em ạ.”
Chiều về đến đầu hẻm, thấy bà Tư và bà Năm đang nói chuyện vui vẻ với nhau. (Ủa, vậy chuyện cãi lộn giải quyết sao rồi ta?). Con trai hỏi: “Mẹ ơi, người ta bảo đàn bà nhiều chuyện. Thế mẹ có nhiều chuyện không?” OM bảo: “Tất nhiên là không”.
Đấy là nói với con trai như vậy. Lúc này, ngồi bên máy tính, chợt tự hỏi: Nếu không nhiều chuyện thì sao mình lại ngồi đây gõ gõ bài này nhỉ?
Buổi sáng sớm, OM đi cùng con trai qua nhà bà Y đầu hẻm ăn phở. Bà Y nấu phở chủ yếu phục vụ cho bà con lối xóm – những người làm biếng nấu ăn buổi sáng ở nhà và làm biếng cả việc di chuyển ra mấy quán xa hơn. Vì chỉ phục vụ có một nhúm khách nên nồi nước phở của bà Y nhạt thếch! Hai mẹ con xì xụp ăn thật nhanh, còn bà Y thì tha thẩn đi tới đi lui đợi khách. Xem ra đã mỏi chân mà vẫn chả có khách nào, bà Y ngồi xuống cạnh hai mẹ con bắt chuyện:
- Nè, biết hôn, bà Tư bán cơm tấm kế bên đây, bả mắc công chuyện nhà nên nghỉ bán 2 tuần. Vậy mà cái bà Năm hổng biết điều, lựa lúc người ta nghỉ, nhảy ra bán. Tưởng bán gì, ai dè cũng lại cơm tấm. Bà Tư tức quá chửi bà Năm một trận. Bà Năm quay qua chửi lại, biểu: “Tui bán trước nhà tui, bà bán trước nhà bà, mắc mớ gì mà bà quậy!”. Bà Tư cãi không lại, lôi ông chồng ra cãi tiếp: “Nhà này bán cơm tấm mấy tháng nay rồi, có muốn bán hàng thì kiếm thứ khác mà bán, sao bắt chước người ta chi vậy?”. Bà Năm thấy bà Tư lôi chồng ra cũng bắt chước lôi chồng mình ra luôn. Ổng la: “Tui bán hàng chứ có ăn giựt của ai đâu, mấy người nhiều chuyện quá đi!”… Rồi em vợ bà Tư – tức là cái ông bán hột vịt lộn ấy mà - thấy chuyện lùm xùm, bực mình quá cũng chạy ra…
Sáng sớm, ăn tô phở lạt nhách, lại nghe bà bán phở tuôn một tràng chuyện hàng xóm cãi nhau, OM thấy lỗ tai mình lùng bùng. Con trai thầm thì: “Sao tự nhiên bà Y kể chuyện người ta cãi lộn với mẹ chi vậy?”. OM bảo: “Thôi, ăn lẹ đi, người ta nhiều chuyện đó mà!”. Suốt quãng đường chở con đi học, OM cứ nhìn thấy quán phở nào có mấy bà ngồi nói chuyện với nhau là lại hình dung ra họ đang “nhiều chuyện”, nghĩ bụng, thèm ăn một tô phở đậm đà, dậy mùi quế, hồi, gừng, và mỡ bò lẫn vào tiếng nhạc du dương quá.
Đến cơ quan, bật máy vi tính và máy lạnh lên định thưởng thức chút không khí mát mẻ và tranh thủ sáng sớm duyệt qua nhà mấy bà tám trên blog thì… phụt! Cúp điện! Đành thở dài cái thượt, lững thững xuống thang ra ngoài cổng ngồi quán cóc lề đường. Mùa hè nóng, cúp điện là không thể tiếp tục ngồi trong phòng được nên chỉ chốc lát, quán cóc vốn dành riêng cho sinh viên và dân lao động đã đầy người. Nhìn đi nhìn lại thấy toàn trí thức, trông sáng cả cái vỉa hè. Trong cơ quan không được hút thuốc nên các anh em trí thức ngồi quán đều tranh thủ đem các loại thuốc lá vỏ xanh vỏ đỏ - trên vỏ có ghi Hút thuốc lá có hại cho sức khoẻ - ra đốt lấy đốt để, phả những làn khói đầy lãng mạn lên tóc các chị em trí thức. OM kéo chiếc ghế nhựa thấp lè tè ra một góc riêng, định bụng sẽ phân bổ chai sữa đậu nành ra làm nhiều lần rót, đủ để uống lai rai cho đến lúc có điện trở lại và tranh thủ một mình thư giãn trước khi vào làm việc. Nhưng cái sự một mình xem ra không thực hiện được. Chỉ trong giây lát, một âm thanh đặc trưng của các quán vỉa hè bắt đầu nhen nhóm và bùng phát. Tiếng người nói chuyện, cười đùa lẫn vào tiếng còi xe tạo thành một thứ ong ong hỗn độn. Thôi, đành phải lắng tai nghe câu chuyện của vài người nào đó để quên đi sự hỗn độn ấy vậy. Ở gần OM nhất có hai chị đang nói chuyện. Chị A bảo: “Nói nhỏ chuyện này, nghe rồi bỏ nha! Hôm qua chị đi đường, thấy ông X chở em nào rất xinh vào một quán rất kín đáo. Đành rằng ông X bỏ vợ rồi, nhưng cặp với em nào thì cũng phải tương xứng một chút chứ, đằng này trông trẻ cỡ bằng con ông ấy. Đàn ông có mắt mà cứ như mù. Cỡ em đó thì yêu đương gì cái loại già như ông, yêu cái bóp của ông thôi.” Chị B tiếp lời: “Chị nói đúng, đàn ông đến già vẫn không trưởng thành. Thế chị có biết chuyện xì căng đan của ông Y không, em chỉ nói riêng với chị thôi, cơ quan không ai biết đâu. Ông Y đang vợ đẹp con ngoan, gia đình yên ấm, thì lại lên cơn thèm phở. Ông cặp với một em trẻ măng rồi để lại hậu quả. Em trẻ măng mang cái bụng đến tận nhà hỏi Anh tính sao đây?. Thế là tan cửa nát nhà.” Chị A ngạc nhiên: “Thật vậy hả. Thế thì mình phải bảo cho con bé C biết chuyện này. Chồng của nó tính tình cũng bay bướm hệt như ông Y, vậy mà không hiểu sao nó cứ ca ngợi chồng hết lời. Có ngày rồi hối không kịp”. Chị B lại bảo: “Nhưng chuyện này nhớ dặn nhỏ C đừng để lộ với ai nhé, chỉ mấy chị em mình biết với nhau thôi. À, nhưng còn chị D nữa, cũng ảo tưởng về chồng lắm, chắc phải kể cho chị ấy nghe sơ sơ để còn đề phòng…”
OM căng tai lên nghe chuyện, quên mất, lại rót hết cả chai sữa đậu nành vào ly và uống ừng ực cạn đến đáy. Phen này khéo về nhà cũng phải o bế anh giai nhiều hơn. Thực ra anh đi với ai OM cũng không quan tâm lắm đâu, vì biết tính anh, lâu lâu cũng khoái ăn quà / nhưng rồi lại vẫn về nhà ăn cơm. Biết vậy, nhưng sợ có người nhìn thấy rồi lại kể cho người khác, rồi người khác lại kể cho người khác nữa… biết đâu…!
Có điện. OM quay về phòng, gặp ông Y đang đi xuống cầu thang, hỏi “Anh đi đâu thế?” “Hôm nay anh nghỉ phép, vợ gọi về phụ với bả mấy chuyện. Đàn ông ngoài việc nước ra, lâu lâu cũng phải chăm lo đến gia đình nữa, em ạ.”
Chiều về đến đầu hẻm, thấy bà Tư và bà Năm đang nói chuyện vui vẻ với nhau. (Ủa, vậy chuyện cãi lộn giải quyết sao rồi ta?). Con trai hỏi: “Mẹ ơi, người ta bảo đàn bà nhiều chuyện. Thế mẹ có nhiều chuyện không?” OM bảo: “Tất nhiên là không”.
Đấy là nói với con trai như vậy. Lúc này, ngồi bên máy tính, chợt tự hỏi: Nếu không nhiều chuyện thì sao mình lại ngồi đây gõ gõ bài này nhỉ?
Thứ Năm, 26 tháng 5, 2011
Sách cũ
Thật là sung sướng mỗi khi cầm trên tay một quyển sách mới tinh, còn thơm mùi mực in. Sung sướng hơn là khi vừa cầm trên tay, vừa ngắm nhìn kết quả lao động của mình, gật gù: “Có thế chứ! Ít ra đổ mồ hôi suy suy nghĩ nghĩ, làm đi làm lại, tranh luận sùi bọt mép, cuối cùng cũng ra được cái hình hài yêu quý này”. Nhưng không phải lúc nào cũng được như vậy. Cứ 10 quyển sách ra đời thì có đến 7 quyển không theo ý mình vì phải chiều theo “bố mẹ đẻ” của chúng, tức là tác giả và BTV. Mình chỉ là mẹ đỡ đầu thôi.
Chuyện lan man quá, vào chuyện chính nè!
Nói đến sách mới để nói sang chuyện sách cũ. Cái gì chả thế, đầu tiên là mới, sau đó thì đương nhiên là phải cũ.
Mình hay dành thời gian loanh quanh ở mấy tiệm sách cũ. Buổi trưa là thời gian lý tưởng nhất để chúi mũi vào hàng đống sách cũ chất như núi trong những cửa hàng chật hẹp dọc đường THL. Ông chủ cửa hàng lúc ấy thiu thiu ngủ gà ngủ gật, bà chủ thì mở TV xem phim Hồng Kông, chả ai buồn để ý, chả ai buồn hỏi han xem mình muốn tìm sách gì. Điều kiện thật tuyệt vời! Đầu tiên là mình sà vào chồng sách nước ngoài xem họ vẽ vời, trình bày ra sao. May mắn thì vớ được vài quyển mà ở cửa hàng sách mới chả thể nào kiếm được. Sau đó, mình xê dịch sang dãy sách văn học, bắt đầu lướt qua các gáy sách để xem tựa. Công đoạn này thật vất vả vì sách VN không tuân theo một quy ước nào cho gáy sách: quyển thì chữ chạy từ dưới lên, quyển thì chữ chạy từ trên xuống, mấy quyển dày dày thì chữ nằm ngang. Khi đọc, đầu hết nghiêng qua trái rồi lại nghiêng qua phải. Nếu ai nhìn thấy bộ dạng “lắc lư cái đầu, lắc lư cái mình” của OM những lúc đó chắc buồn cười lắm! Hết sách văn học thì sang đến dãy thơ, hết thơ thì sang khu vực sách y tế và sức khoẻ… Khoảng 1 tiếng đồng hồ thì liếc xong cửa hàng sách cũ và ra về với mớ chiến lợi phẩm không “đụng hàng”.
Về nhà, mình mở từng quyển ra săm soi. Sách nước ngoài thì xếp lên kệ, chỗ nào dễ lấy nhất để lâu lâu đem ra coi… hình. Thơ thì để đầu giường để tiện lúc nào đọc lúc đó. Sách sức khoẻ thì đọc ngay, rồi cất ngay. Còn lại, sách văn học, nhất là tiểu thuyết thì trân trọng cất vào tủ và thường thì… chả có lúc nào đọc! Mua sách văn học vì quyển sách đó hồi xưa mình đã từng mơ ước mà không mua được; hay vì quyển đó hồi xưa mình thích lắm, nhưng giấy đen kịt, xấu xí, sau này in lại đẹp hơn; hoặc vì nhớ cái quyển sách đó hồi xưa mình đã cho nhỏ X, nhỏ Y mượn, rồi bị nó “xù”, không trả; và có khi chỉ vì… thích mua. Thế thôi!
Lâu lâu ngồi soạn lại đống sách cũ, thấy có những cuốn giấy đen như ruột bánh mì đen hoặc vàng như đường thốt nốt, hay đã cũ, rách tơi tả, chặc lưỡi “thôi, vứt đi!”. Vứt xong thấy thương quá, lại nhặt vào. Mỗi cuốn sách đều lưu giữ trong đó một kỷ niệm của mình. Cuốn này ông bà mua tặng khi mình là học sinh giỏi, cuốn kia là của đứa bạn thân lặn lội săn lùng tận đâu đâu mang về cho mình, cuốn kia nữa bạn trai đã mua bằng số tiền mà đáng ra bạn ấy có thể đổi được mấy cái phiếu ăn sinh viên, cuốn khác mình mua lúc lang thang một mình trong một buổi chiều ướt nước mưa khi vừa chia tay với anh. Cũng có khi cuốn sách lưu giữ những kỷ niệm không phải của mình. Mua nó ở hiệu sách cũ, mở ra thấy ở trang bìa lót đã có sẵn những dòng chữ của ai đó ghi tặng cho một ai đó khác. Chợt thoáng buồn. Sao người ta lại nỡ…
Trưa nay, lúc đồng nghiệp tranh thủ sáu mươi phút quý báu để nghỉ trưa, mình không ngủ, loay hoay chụp lại một số lời đề tặng ghi ở trang bìa lót. Xong, mình vào Photoshop, lẩn mẩn lôi hết những dòng chữ đó vào một untitled, layer nọ chồng lên layer kia. Mình xoá bớt layer trên thì layer dưới lộ ra. Kỷ niệm chồng lên kỷ niệm, những mảnh ký ức nhoè vào nhau. Thương quá, sách cũ ơi!
Chuyện lan man quá, vào chuyện chính nè!
Nói đến sách mới để nói sang chuyện sách cũ. Cái gì chả thế, đầu tiên là mới, sau đó thì đương nhiên là phải cũ.
Mình hay dành thời gian loanh quanh ở mấy tiệm sách cũ. Buổi trưa là thời gian lý tưởng nhất để chúi mũi vào hàng đống sách cũ chất như núi trong những cửa hàng chật hẹp dọc đường THL. Ông chủ cửa hàng lúc ấy thiu thiu ngủ gà ngủ gật, bà chủ thì mở TV xem phim Hồng Kông, chả ai buồn để ý, chả ai buồn hỏi han xem mình muốn tìm sách gì. Điều kiện thật tuyệt vời! Đầu tiên là mình sà vào chồng sách nước ngoài xem họ vẽ vời, trình bày ra sao. May mắn thì vớ được vài quyển mà ở cửa hàng sách mới chả thể nào kiếm được. Sau đó, mình xê dịch sang dãy sách văn học, bắt đầu lướt qua các gáy sách để xem tựa. Công đoạn này thật vất vả vì sách VN không tuân theo một quy ước nào cho gáy sách: quyển thì chữ chạy từ dưới lên, quyển thì chữ chạy từ trên xuống, mấy quyển dày dày thì chữ nằm ngang. Khi đọc, đầu hết nghiêng qua trái rồi lại nghiêng qua phải. Nếu ai nhìn thấy bộ dạng “lắc lư cái đầu, lắc lư cái mình” của OM những lúc đó chắc buồn cười lắm! Hết sách văn học thì sang đến dãy thơ, hết thơ thì sang khu vực sách y tế và sức khoẻ… Khoảng 1 tiếng đồng hồ thì liếc xong cửa hàng sách cũ và ra về với mớ chiến lợi phẩm không “đụng hàng”.
Về nhà, mình mở từng quyển ra săm soi. Sách nước ngoài thì xếp lên kệ, chỗ nào dễ lấy nhất để lâu lâu đem ra coi… hình. Thơ thì để đầu giường để tiện lúc nào đọc lúc đó. Sách sức khoẻ thì đọc ngay, rồi cất ngay. Còn lại, sách văn học, nhất là tiểu thuyết thì trân trọng cất vào tủ và thường thì… chả có lúc nào đọc! Mua sách văn học vì quyển sách đó hồi xưa mình đã từng mơ ước mà không mua được; hay vì quyển đó hồi xưa mình thích lắm, nhưng giấy đen kịt, xấu xí, sau này in lại đẹp hơn; hoặc vì nhớ cái quyển sách đó hồi xưa mình đã cho nhỏ X, nhỏ Y mượn, rồi bị nó “xù”, không trả; và có khi chỉ vì… thích mua. Thế thôi!
Lâu lâu ngồi soạn lại đống sách cũ, thấy có những cuốn giấy đen như ruột bánh mì đen hoặc vàng như đường thốt nốt, hay đã cũ, rách tơi tả, chặc lưỡi “thôi, vứt đi!”. Vứt xong thấy thương quá, lại nhặt vào. Mỗi cuốn sách đều lưu giữ trong đó một kỷ niệm của mình. Cuốn này ông bà mua tặng khi mình là học sinh giỏi, cuốn kia là của đứa bạn thân lặn lội săn lùng tận đâu đâu mang về cho mình, cuốn kia nữa bạn trai đã mua bằng số tiền mà đáng ra bạn ấy có thể đổi được mấy cái phiếu ăn sinh viên, cuốn khác mình mua lúc lang thang một mình trong một buổi chiều ướt nước mưa khi vừa chia tay với anh. Cũng có khi cuốn sách lưu giữ những kỷ niệm không phải của mình. Mua nó ở hiệu sách cũ, mở ra thấy ở trang bìa lót đã có sẵn những dòng chữ của ai đó ghi tặng cho một ai đó khác. Chợt thoáng buồn. Sao người ta lại nỡ…
Trưa nay, lúc đồng nghiệp tranh thủ sáu mươi phút quý báu để nghỉ trưa, mình không ngủ, loay hoay chụp lại một số lời đề tặng ghi ở trang bìa lót. Xong, mình vào Photoshop, lẩn mẩn lôi hết những dòng chữ đó vào một untitled, layer nọ chồng lên layer kia. Mình xoá bớt layer trên thì layer dưới lộ ra. Kỷ niệm chồng lên kỷ niệm, những mảnh ký ức nhoè vào nhau. Thương quá, sách cũ ơi!
Thứ Tư, 18 tháng 5, 2011
Tieng Viet khong dau
Minh biet la hom nay da hon 1 tuan ke tu ngay minh post bai lan cuoi, tuc la den luc phai co bai moi rui! Nhung than oi, cai may vi tinh (khong ro la ban gai hay ban trai cua minh) lai tro chung, khong the nao go duoc tieng Viet. Thinh thoang muon comment cho ai, danh phai quay qua anh dong nghiep ben canh "anh oi, em co chut tam su can duoc giai quyet ngay, anh thong cam cho em muon may chut xiu." Suot 2 ngay nay, may anh IT cua co quan nhay ra nhay vao ca`i di ca`i lai may cua minh ma no cu tro tro, nhat dinh khong cho go bat ky mot cai dau nao.
The moi biet noi kho cua cac hoa si neu chang may bi mu, cac nhac si chang may bi diec, cac ca si chang may bi cam va cac ba vo chang may co ong chong khong bao gio phai di cong tac (Ua, minh co bi lac de khong ta?)
Hom nay lai tiep tuc song voi noi kho cua minh.
The moi biet noi kho cua cac hoa si neu chang may bi mu, cac nhac si chang may bi diec, cac ca si chang may bi cam va cac ba vo chang may co ong chong khong bao gio phai di cong tac (Ua, minh co bi lac de khong ta?)
Hom nay lai tiep tuc song voi noi kho cua minh.
Thứ Hai, 16 tháng 5, 2011
Thứ Ba, 10 tháng 5, 2011
Nhân ngày giỗ, đọc lại thơ ông ngoại
Nhà của em, nhà của chúng mình
Đầm ấm tường hoa, mái ngói,
Ba gian nhà gỗ xinh xinh
Nhà của Em,
Nhà của chúng mình.
Hiên trước ngát hoa chanh, hoa bưởi
Đêm trăng thoang thoảng hương cau
Thơm bể nước mưa trong mát
Cho em rửa mặt, gội đầu,
Nước ngâm bồ kết,
Đượm rễ hương lài
Em nâng vành lược
Chải xuôi mái tóc êm dài.
Nước tràn ngấn cổ
Nước đọng bờ vai
Em nghiêng nghiêng má
Nhìn anh mỉm cười.
Ríu rít trên cành bưởi
Đôi vành khuyên rủ nhau kiếm mồi,
Nụ chanh hé nở
Đón gió ban mai.
Theo nhịp võng đưa kẽo kẹt,
Em ru con
Điệp khúc ngân nga:
À ơi… ơi… cái cò, cái vạc
Bồng bồng ra lộc ra hoa
Bát canh rau muống
Liễn dưa vại cà
Sớm hôm tần tảo
Em lo việc nhà.
Nhà của Em
Nhà của chúng ta.
Một cơn dâu bể
Gạch vỡ ngói tan
Ba gian đầm ấm
Quằn quại đau trong lửa cháy tro tàn.
Còn đâu nữa cây chanh cây bưởi
Đôi vành khuyên ríu rít chuyền cành
Bể nước mưa trong mát
Hương cau thoang thoảng đêm thanh!
À… ời ơi! Cái cò cái vạc
Bồng bồng ra lộc ra hoa
Võng đưa kẽo kẹt
Nhà của Em
Nhà của chúng ta.
À… ời… ơi!
”Đất Bụt lại ném chim Giời
Chim thì bay mất, đất rơi xuống chùa”
Gánh vàng đi đổ sông Ngô
Đêm nằm mơ tưởng đi mò sông Thương
Tiếc công bác mẹ
Đắp móng xây tường
À… ời ơi!
Mồ hôi nước mắt
Đã thừa muối mặn gừng cay
Thắt lưng buộc bụng
Để có hôm nay.
Đã qua nửa thế kỷ
Thời gian nhuộm mái đầu
Tiếc thương mái nhà cũ
Chúng mình càng thương nhau.
Biết thân
Soi gương mới thấy mình già
Qua cầu mới biết xuân đà hết xuân
Cái duyên xưa đã nhạt dần
Già rồi nên sớm biết thân mình già
Hết thời nụ mướp hoa cà
Thương nhau nay chỉ có bà với ông.
Duyên anh
Duyên anh nếu chỉ có thơ
Càng dài câu chuyện càng chờ hết duyên
Duyên anh, em nhớ hay quên
Vườn xuân đợi Én, gió quen song đào
Cánh diều cao tít tầng cao
Ngân nga ý sáo gửi vào tình thơ
Bao nhiêu đợi, bấy nhiêu chờ
Với em, anh chẳng bao giờ hết duyên.
Chiếc vòng quay
Bà thì tóc bạc, tôi răng long
Phúc đức Trời chưa bắt tội còng
Nằm chõng vẫn còn vừa vặn chán
Chưa cần lo tính chuyện mua nong
Muốn giữ cái xuân: Xuân bất lão
Ta sắm cho nhau một chiếc vòng
Ông lắc cho tròn khuôn ngực lép
Bà quay giữ trọn tấm lưng cong
Xuôi ngược hai chiều theo một nhịp
Tình nghĩa chung nhau một chiếc vòng.
Một đêm hè
Em là cây quạt lượt
Cho anh giải cơn nồng
Anh là thuyền đợi bến
Chờ đón em qua sông
Trăng khuya cao lồng lộng
Say nằm giữa dòng trong
Sao đổi ngôi vội vã
Có một đêm hè, em nhớ không?
(Mấy bài này ông làm trong khoảng thời gian 74-75 tuổi. Không biết bằng tuổi ông lúc đó, mình còn nhớ mặt chữ nữa không?
)
Đầm ấm tường hoa, mái ngói,
Ba gian nhà gỗ xinh xinh
Nhà của Em,
Nhà của chúng mình.
Hiên trước ngát hoa chanh, hoa bưởi
Đêm trăng thoang thoảng hương cau
Thơm bể nước mưa trong mát
Cho em rửa mặt, gội đầu,
Nước ngâm bồ kết,
Đượm rễ hương lài
Em nâng vành lược
Chải xuôi mái tóc êm dài.
Nước tràn ngấn cổ
Nước đọng bờ vai
Em nghiêng nghiêng má
Nhìn anh mỉm cười.
Ríu rít trên cành bưởi
Đôi vành khuyên rủ nhau kiếm mồi,
Nụ chanh hé nở
Đón gió ban mai.
Theo nhịp võng đưa kẽo kẹt,
Em ru con
Điệp khúc ngân nga:
À ơi… ơi… cái cò, cái vạc
Bồng bồng ra lộc ra hoa
Bát canh rau muống
Liễn dưa vại cà
Sớm hôm tần tảo
Em lo việc nhà.
Nhà của Em
Nhà của chúng ta.
Một cơn dâu bể
Gạch vỡ ngói tan
Ba gian đầm ấm
Quằn quại đau trong lửa cháy tro tàn.
Còn đâu nữa cây chanh cây bưởi
Đôi vành khuyên ríu rít chuyền cành
Bể nước mưa trong mát
Hương cau thoang thoảng đêm thanh!
À… ời ơi! Cái cò cái vạc
Bồng bồng ra lộc ra hoa
Võng đưa kẽo kẹt
Nhà của Em
Nhà của chúng ta.
À… ời… ơi!
”Đất Bụt lại ném chim Giời
Chim thì bay mất, đất rơi xuống chùa”
Gánh vàng đi đổ sông Ngô
Đêm nằm mơ tưởng đi mò sông Thương
Tiếc công bác mẹ
Đắp móng xây tường
À… ời ơi!
Mồ hôi nước mắt
Đã thừa muối mặn gừng cay
Thắt lưng buộc bụng
Để có hôm nay.
Đã qua nửa thế kỷ
Thời gian nhuộm mái đầu
Tiếc thương mái nhà cũ
Chúng mình càng thương nhau.
Biết thân
Soi gương mới thấy mình già
Qua cầu mới biết xuân đà hết xuân
Cái duyên xưa đã nhạt dần
Già rồi nên sớm biết thân mình già
Hết thời nụ mướp hoa cà
Thương nhau nay chỉ có bà với ông.
Duyên anh
Duyên anh nếu chỉ có thơ
Càng dài câu chuyện càng chờ hết duyên
Duyên anh, em nhớ hay quên
Vườn xuân đợi Én, gió quen song đào
Cánh diều cao tít tầng cao
Ngân nga ý sáo gửi vào tình thơ
Bao nhiêu đợi, bấy nhiêu chờ
Với em, anh chẳng bao giờ hết duyên.
Chiếc vòng quay
Bà thì tóc bạc, tôi răng long
Phúc đức Trời chưa bắt tội còng
Nằm chõng vẫn còn vừa vặn chán
Chưa cần lo tính chuyện mua nong
Muốn giữ cái xuân: Xuân bất lão
Ta sắm cho nhau một chiếc vòng
Ông lắc cho tròn khuôn ngực lép
Bà quay giữ trọn tấm lưng cong
Xuôi ngược hai chiều theo một nhịp
Tình nghĩa chung nhau một chiếc vòng.
Một đêm hè
Em là cây quạt lượt
Cho anh giải cơn nồng
Anh là thuyền đợi bến
Chờ đón em qua sông
Trăng khuya cao lồng lộng
Say nằm giữa dòng trong
Sao đổi ngôi vội vã
Có một đêm hè, em nhớ không?
(Mấy bài này ông làm trong khoảng thời gian 74-75 tuổi. Không biết bằng tuổi ông lúc đó, mình còn nhớ mặt chữ nữa không?
Control z (*)
Lâu rồi, mình xem một phim Mỹ, giờ không nhớ tên gì nữa. Phim kể về một anh chàng nhà báo nuôi mơ ước trở thành nhà văn. Lần nọ, anh có dịp về một miền quê cách xa thành phố. Ở đây anh gặp gỡ một ông nhà văn già và dần dần chiếm được cảm tình của ông này. Khi đã thân thiết đủ để chia sẻ với nhau nhiều điều, ông nhà văn tặng cho anh nhà báo nọ một cái máy đánh chữ cổ lỗ sĩ. Anh nhà báo ngạc nhiên bảo: “Cháu đã có máy tính xách tay rồi mà!”. Ông nhà văn đáp: “Đừng viết văn bằng máy tính. Máy tính sẽ làm cho ta dễ dãi khi viết ra câu văn của mình. Hãy dùng máy đánh chữ này để có trách nhiệm với từng câu, từng chữ…”. Bộ phim khá hay, nhưng sau nhiều năm thì mình chỉ nhớ nhất chi tiết này. Cái trò đời, càng già càng hay quên. Khi quên thì có thể quên đủ thứ, nhưng đã nhớ cái gì thì cứ nhớ mãi.
Nhớ vậy thôi, như một bài học, học thuộc bài nhưng chả bao giờ áp dụng. Thế cho nên cái bàn phím máy tính của mình có một số phím đã mòn hết cả chữ, trong đó thấy rõ nhất là phím control và phím z. Thậm chí khi làm việc, ngón áp út và ngón trỏ ở bàn tay trái luôn luôn thường trực ở 2 vị trí đó. Nếu cất công làm một thống kê thì không biết là trong một ngày mình sử dụng control z bao nhiêu lần? Chắc là phải nhiều lắm lắm! Đôi khi không ở trước máy tính, mình ngồi đâu đó viết hay vẽ bằng bút, thấy câu chữ hay nét vẽ không được như ý, bất chợt lại nhận ra mình đang định control z.
Có tiếc không, khi cuộc đời này chẳng có phím control z nào để cho ta có cơ hội làm lại nhiều điều?
Hehe. Xem ra câu hỏi này quá thừa bởi vì cuộc sống vẫn cứ trôi một chiều như nó vốn là như thế. Đơn giản thế này thôi: hãy cố sống tốt với chính mình (trước) và với mọi người (sau) để mỗi buổi tối trước khi đi ngủ, mình chẳng bao giờ phải loay hoay mơ về phím control z.
-------------------------
(*) control+z là tổ hợp phím cho phép ta quay lại một (hoặc nhiều) bước đã thực hiện trên máy tính
Nhớ vậy thôi, như một bài học, học thuộc bài nhưng chả bao giờ áp dụng. Thế cho nên cái bàn phím máy tính của mình có một số phím đã mòn hết cả chữ, trong đó thấy rõ nhất là phím control và phím z. Thậm chí khi làm việc, ngón áp út và ngón trỏ ở bàn tay trái luôn luôn thường trực ở 2 vị trí đó. Nếu cất công làm một thống kê thì không biết là trong một ngày mình sử dụng control z bao nhiêu lần? Chắc là phải nhiều lắm lắm! Đôi khi không ở trước máy tính, mình ngồi đâu đó viết hay vẽ bằng bút, thấy câu chữ hay nét vẽ không được như ý, bất chợt lại nhận ra mình đang định control z.
Có tiếc không, khi cuộc đời này chẳng có phím control z nào để cho ta có cơ hội làm lại nhiều điều?
Hehe. Xem ra câu hỏi này quá thừa bởi vì cuộc sống vẫn cứ trôi một chiều như nó vốn là như thế. Đơn giản thế này thôi: hãy cố sống tốt với chính mình (trước) và với mọi người (sau) để mỗi buổi tối trước khi đi ngủ, mình chẳng bao giờ phải loay hoay mơ về phím control z.
-------------------------
(*) control+z là tổ hợp phím cho phép ta quay lại một (hoặc nhiều) bước đã thực hiện trên máy tính

Thứ Hai, 2 tháng 5, 2011
Bà về với Ông
Tuổi thơ của tôi gắn liền với hai khái niệm: Hà Nội và ông bà ngoại.

Tôi sinh ra ở Hà Nội và lớn lên dưới mái nhà của ông bà. Lúc tôi sinh ra, mẹ tôi còn là sinh viên, luôn bận rộn với việc học hành, các bài vẽ và những chuyến đi thực tế dài ngày; ba tôi làm ở toà soạn báo, thường xuyên phải trực đêm, nên việc chăm sóc, dạy dỗ tôi phải nhờ nhiều vào ông bà. Tối tôi nằm giữa nghe ông bà kể chuyện, ban ngày ông bà bày trò cho tôi chơi. Lớn lên chút nữa, bà bắt đầu dạy tôi làm việc nhà và ông dạy những bài học về cách cư xử để trở thành người Hà Nội thanh lịch. Nhờ có ông bà, tôi mới biết cách cầm chổi quét nhà, cách rửa ấm chén pha trà, cách nấu cơm bằng bếp củi, bếp dầu, cách cầm cây kim may vá… Cả những chuyện hết sức đơn giản như khách đến nhà phải chủ động chạy ra chào hỏi, mời nước; chuyện khi ăn cơm phải xới phần cháy lên ăn trước, để phần nồi cơm tươm tất cho những người ăn sau; chuyện bước đi phải nhấc cao chân, không được lê dép lẹp xẹp… cho đến chuyện đi đường gặp đám tang thì bất luận trời nắng hay mưa cũng phải phải bỏ mũ để tiễn đưa người đi về thế giới khác. Có lẽ trẻ con sau này hiếm khi được dạy dỗ tỉ mỉ như vậy, nên người Hà Nội giờ đây không còn là người Hà Nội thanh lịch như những hình ảnh còn lưu lại trong ký ức của tôi. Tiếc thay!
Lên 8 tuổi, tôi theo ba mẹ vào Sài Gòn, bắt đầu một cuộc sống mới không có ông bà.
Thỉnh thoảng, có những lần giận ba mẹ, tôi cứ nung nấu ý nghĩ mình sẽ phải quay ra Hà Nội, vì chỉ có ông bà mới hiểu được những nỗi ấm ức mà tôi đang phải giữ ở trong lòng, vì ba mẹ suốt ngày chỉ có công việc mà không có thời gian để hiểu những tâm tư của tôi. Nhưng muốn ra Hà Nội thì phải có tiền mua vé tàu, mà tôi thì một xu cũng chẳng có, thế nên trong đầu tôi dần hình thành một kế hoạch… đi bộ. Theo kế hoạch đó, khi nghỉ hè bắt đầu, tôi sẽ nắm vài nắm cơm và cứ đi theo đường rày xe lửa theo hướng Nam – Bắc, kiểu gì thì cũng đến nơi, không sợ bị lạc. Thỉnh thoảng, tàu dừng lại hay đi chậm, tôi sẽ nhảy lên tàu, ngồi ở góc nào đó. Nếu bị phát hiện thì đến ga tiếp theo lại… xuống đi bộ! Kế hoạch hoàn hảo đó luôn nung nấu trong đầu óc non nớt của tôi. Rất may, tôi không thực hiện được vì cứ đến hè là ông bà lại vào thăm hoặc tôi lại được ra Nà Nội thăm ông bà… Cứ thế cho đến khi tôi đủ lớn để hiểu lòng ba mẹ và để biết rằng mình phải chấp nhận cuộc sống không có ông bà bên cạnh.
Ông và bà là một mẫu lý tưởng để cho không chỉ con cháu, mà bất cứ một cặp vợ chồng ở bất cứ nơi nào cũng phải ngưỡng mộ. Có với nhau 5 người con gái, 2 người con trai (không kể một cậu đã mất, còn lại tất cả 7 người đều được học hành cho đến khi thành đạt), ông bà vẫn luôn quấn quýt bên nhau bằng một thứ tình cảm mà thời đại của tôi bây giờ khó lòng hiểu được! Tôi luôn nhớ hình ảnh ông bà luôn khoác vai hoặc nắm tay nhau khi đi dạo ngoài đường, ông luôn xách túi bên bà khi đi chợ, buổi tối bà xoa lưng cho ông, rồi đến lượt ông bóp vai cho bà. Chẳng bao giờ thấy ông bà rời nhau nửa bước. Còn nhớ một lần bà có việc phải vào Sài Gòn mà không có ông đi cùng. Vài ngày trước khi bà đi, ông đã nôn nao không ngủ được. Đêm ông thức dậy viết thư cho bà. Tiễn bà ra ga xong, ông ra bưu điện bỏ thư vào thùng. 3 ngày sau, bà vào đến Sài Gòn cũng vừa lúc thư của ông đến. Tình yêu như vậy có lẽ chỉ xảy ra ở thời điểm đôi trai gái chưa cưới, đang mê đắm nhau, chứ ở hai ông bà già đã có 7 người con cùng cháu nội cháu ngoại đầy nhà thì tôi chưa từng gặp bao giờ.
Vậy mà cách đây tròn 13 năm, ông đã phải đi xa bà. Năm ấy ông 82 tuổi.
Suốt 13 năm qua, bà ngủ trong phòng có bàn thờ ông. Xung quanh phòng của bà treo đầy ảnh của các cháu, các chắt từ lúc ẵm ngửa cho đến dăm bảy tuổi. Bà nhìn ảnh ông để hàng ngày hẹn sẽ về với ông, nhìn ảnh các cháu chắt để thấy chúng lớn lên như một minh chứng cho niềm hạnh phúc tuổi già.
Mỗi lần có dịp ra Hà Nội, tôi lại chạy ào đến ôm bà, thấy bà lúc thì đeo kính, lại cầm thêm chiếc kính lúp đọc báo Văn nghệ, lúc thì ngồi xem chương trình phim truyện, không cần kính mà vẫn đọc được phụ đề lướt trên màn hình. Tôi mừng. Thầm cầu trời cho bà sống lâu trăm tuổi, biết đâu lại được chứng kiến sự ra đời của thế hệ chút chít.
Nhưng lần này ra Hà Nội, bà đã muốn đi gặp ông. Bà nằm im bất động trên giường đã 10 ngày nay, không ăn, chỉ thỉnh thoảng nhấp môi một chút nước. Mọi người hỏi Bà đã thấy ông chưa?, bà bảo thấy rồi. Tôi gọi: “Bà ơi, cháu đây!”, bà chỉ “ừ”, không đủ sức nói thêm. Vậy mà bà vẫn nấn ná chưa đi. Các dì bảo bà đang “chờ” mẹ cháu ra cho đủ mặt. Tôi gọi điện báo mẹ ra gấp. Trưa hôm sau, mẹ bay ra. Bà không “ừ” được nữa, nhưng mấp máy mắt. Hơn một tiếng sau bà đi.
Thầy chùa xem ngày tháng bảo tang này là Hồng tang. Bà vừa nhắm mắt là có người đợi sẵn, dẫn bà đi ngay, gia quyến không nên quá đau buồn. Tôi đoán chắc ông đang đợi bà. Có thể ông đứng đợi bên chiếc xe đạp peugeot màu xám bạc quen thuộc của ông, để chở bà như ngày xưa, cũng có thể ông sẽ nắm tay bà đi bộ…
Sau đám tang bà, tôi ra sân bay để trở lại Sài Gòn. Hà Nội đang chuyển mùa, sắp sang hè. Qua cửa kính xe, tôi nhìn đám lá vàng bay đầy trên phố, biết rằng từ nay, mỗi lần đáp xuống sân bay Nội Bài, tôi sẽ không bao giờ còn cái cảm giác lâng lâng, háo hức, muốn bay ngay về căn nhà trong con ngõ nhỏ, chạy lên gác để ôm bà nói rằng: “Bà ơi, cháu đã về!”. Không còn là nơi trở về, Hà Nội với tôi từ nay và mãi mãi về sau sẽ chỉ còn là nơi đến.
Xem thêm blog Phạm Hoài Nam
Tôi sinh ra ở Hà Nội và lớn lên dưới mái nhà của ông bà. Lúc tôi sinh ra, mẹ tôi còn là sinh viên, luôn bận rộn với việc học hành, các bài vẽ và những chuyến đi thực tế dài ngày; ba tôi làm ở toà soạn báo, thường xuyên phải trực đêm, nên việc chăm sóc, dạy dỗ tôi phải nhờ nhiều vào ông bà. Tối tôi nằm giữa nghe ông bà kể chuyện, ban ngày ông bà bày trò cho tôi chơi. Lớn lên chút nữa, bà bắt đầu dạy tôi làm việc nhà và ông dạy những bài học về cách cư xử để trở thành người Hà Nội thanh lịch. Nhờ có ông bà, tôi mới biết cách cầm chổi quét nhà, cách rửa ấm chén pha trà, cách nấu cơm bằng bếp củi, bếp dầu, cách cầm cây kim may vá… Cả những chuyện hết sức đơn giản như khách đến nhà phải chủ động chạy ra chào hỏi, mời nước; chuyện khi ăn cơm phải xới phần cháy lên ăn trước, để phần nồi cơm tươm tất cho những người ăn sau; chuyện bước đi phải nhấc cao chân, không được lê dép lẹp xẹp… cho đến chuyện đi đường gặp đám tang thì bất luận trời nắng hay mưa cũng phải phải bỏ mũ để tiễn đưa người đi về thế giới khác. Có lẽ trẻ con sau này hiếm khi được dạy dỗ tỉ mỉ như vậy, nên người Hà Nội giờ đây không còn là người Hà Nội thanh lịch như những hình ảnh còn lưu lại trong ký ức của tôi. Tiếc thay!
Lên 8 tuổi, tôi theo ba mẹ vào Sài Gòn, bắt đầu một cuộc sống mới không có ông bà.
Thỉnh thoảng, có những lần giận ba mẹ, tôi cứ nung nấu ý nghĩ mình sẽ phải quay ra Hà Nội, vì chỉ có ông bà mới hiểu được những nỗi ấm ức mà tôi đang phải giữ ở trong lòng, vì ba mẹ suốt ngày chỉ có công việc mà không có thời gian để hiểu những tâm tư của tôi. Nhưng muốn ra Hà Nội thì phải có tiền mua vé tàu, mà tôi thì một xu cũng chẳng có, thế nên trong đầu tôi dần hình thành một kế hoạch… đi bộ. Theo kế hoạch đó, khi nghỉ hè bắt đầu, tôi sẽ nắm vài nắm cơm và cứ đi theo đường rày xe lửa theo hướng Nam – Bắc, kiểu gì thì cũng đến nơi, không sợ bị lạc. Thỉnh thoảng, tàu dừng lại hay đi chậm, tôi sẽ nhảy lên tàu, ngồi ở góc nào đó. Nếu bị phát hiện thì đến ga tiếp theo lại… xuống đi bộ! Kế hoạch hoàn hảo đó luôn nung nấu trong đầu óc non nớt của tôi. Rất may, tôi không thực hiện được vì cứ đến hè là ông bà lại vào thăm hoặc tôi lại được ra Nà Nội thăm ông bà… Cứ thế cho đến khi tôi đủ lớn để hiểu lòng ba mẹ và để biết rằng mình phải chấp nhận cuộc sống không có ông bà bên cạnh.
Ông và bà là một mẫu lý tưởng để cho không chỉ con cháu, mà bất cứ một cặp vợ chồng ở bất cứ nơi nào cũng phải ngưỡng mộ. Có với nhau 5 người con gái, 2 người con trai (không kể một cậu đã mất, còn lại tất cả 7 người đều được học hành cho đến khi thành đạt), ông bà vẫn luôn quấn quýt bên nhau bằng một thứ tình cảm mà thời đại của tôi bây giờ khó lòng hiểu được! Tôi luôn nhớ hình ảnh ông bà luôn khoác vai hoặc nắm tay nhau khi đi dạo ngoài đường, ông luôn xách túi bên bà khi đi chợ, buổi tối bà xoa lưng cho ông, rồi đến lượt ông bóp vai cho bà. Chẳng bao giờ thấy ông bà rời nhau nửa bước. Còn nhớ một lần bà có việc phải vào Sài Gòn mà không có ông đi cùng. Vài ngày trước khi bà đi, ông đã nôn nao không ngủ được. Đêm ông thức dậy viết thư cho bà. Tiễn bà ra ga xong, ông ra bưu điện bỏ thư vào thùng. 3 ngày sau, bà vào đến Sài Gòn cũng vừa lúc thư của ông đến. Tình yêu như vậy có lẽ chỉ xảy ra ở thời điểm đôi trai gái chưa cưới, đang mê đắm nhau, chứ ở hai ông bà già đã có 7 người con cùng cháu nội cháu ngoại đầy nhà thì tôi chưa từng gặp bao giờ.
Vậy mà cách đây tròn 13 năm, ông đã phải đi xa bà. Năm ấy ông 82 tuổi.
Suốt 13 năm qua, bà ngủ trong phòng có bàn thờ ông. Xung quanh phòng của bà treo đầy ảnh của các cháu, các chắt từ lúc ẵm ngửa cho đến dăm bảy tuổi. Bà nhìn ảnh ông để hàng ngày hẹn sẽ về với ông, nhìn ảnh các cháu chắt để thấy chúng lớn lên như một minh chứng cho niềm hạnh phúc tuổi già.
Mỗi lần có dịp ra Hà Nội, tôi lại chạy ào đến ôm bà, thấy bà lúc thì đeo kính, lại cầm thêm chiếc kính lúp đọc báo Văn nghệ, lúc thì ngồi xem chương trình phim truyện, không cần kính mà vẫn đọc được phụ đề lướt trên màn hình. Tôi mừng. Thầm cầu trời cho bà sống lâu trăm tuổi, biết đâu lại được chứng kiến sự ra đời của thế hệ chút chít.
Nhưng lần này ra Hà Nội, bà đã muốn đi gặp ông. Bà nằm im bất động trên giường đã 10 ngày nay, không ăn, chỉ thỉnh thoảng nhấp môi một chút nước. Mọi người hỏi Bà đã thấy ông chưa?, bà bảo thấy rồi. Tôi gọi: “Bà ơi, cháu đây!”, bà chỉ “ừ”, không đủ sức nói thêm. Vậy mà bà vẫn nấn ná chưa đi. Các dì bảo bà đang “chờ” mẹ cháu ra cho đủ mặt. Tôi gọi điện báo mẹ ra gấp. Trưa hôm sau, mẹ bay ra. Bà không “ừ” được nữa, nhưng mấp máy mắt. Hơn một tiếng sau bà đi.
Thầy chùa xem ngày tháng bảo tang này là Hồng tang. Bà vừa nhắm mắt là có người đợi sẵn, dẫn bà đi ngay, gia quyến không nên quá đau buồn. Tôi đoán chắc ông đang đợi bà. Có thể ông đứng đợi bên chiếc xe đạp peugeot màu xám bạc quen thuộc của ông, để chở bà như ngày xưa, cũng có thể ông sẽ nắm tay bà đi bộ…
Sau đám tang bà, tôi ra sân bay để trở lại Sài Gòn. Hà Nội đang chuyển mùa, sắp sang hè. Qua cửa kính xe, tôi nhìn đám lá vàng bay đầy trên phố, biết rằng từ nay, mỗi lần đáp xuống sân bay Nội Bài, tôi sẽ không bao giờ còn cái cảm giác lâng lâng, háo hức, muốn bay ngay về căn nhà trong con ngõ nhỏ, chạy lên gác để ôm bà nói rằng: “Bà ơi, cháu đã về!”. Không còn là nơi trở về, Hà Nội với tôi từ nay và mãi mãi về sau sẽ chỉ còn là nơi đến.
Xem thêm blog Phạm Hoài Nam
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)