Chuyện ma của ông Ngoại (1)

Ngày bé, thích nhất là những buổi tối sáng trăng được nghe ông Ngoại kể chuyện cổ tích. Lớn hơn tí nữa, những câu chuyện cổ tích ngày xửa ngày xưa được thay bằng cổ tích hiện đại hơn. Chen vào cổ tích, thỉnh thoảng ông lại kể chuyện ma. Chuyện ma ông kể là những câu chuyện ông sưu tầm được từ các tác phẩm viết bằng tiếng Pháp hoặc sách của các tác giả Việt Nam từ trước năm 1945. Nhưng thỉnh thoảng ông cũng kể chuyện người thật việc thật, mà chính ông đã trải qua. Hình như ông “có duyên” với… ma. Từ lúc trẻ, ông đã gặp được ma – điều mà rất nhiều người, như tôi chẳng hạn -  cả đời chưa lần nào được chứng kiến. Sợ thì sợ đấy, nhưng vẫn thích. Thích thì thích đấy, nhưng năm tháng trôi qua rồi cũng quên. Giờ, trong đầu tôi chỉ còn nhớ được vài chuyện. Nhớ mang máng thôi, không rõ lắm. Hôm nay ngồi lạch cạch ghi lại để lỡ mai này có quên thì vẫn còn có chỗ mà tìm.

Chuyện thứ nhất: AO SAU NHÀ

Quê ông ở mạn trung du – từ Bắc Giang đi tiếp lên vài chục cây số nữa là đến. Như hầu hết các trai làng, mười sáu, mười bảy tuổi, ông cũng có bạn gái. Bạn gái ông là con nhà lành, xinh đẹp, dịu dàng. Họ thân nhau lâu rồi, nhưng thời đó bạo gan lắm thì cũng chỉ dám nắm tay nhau, vội vội vàng vàng một tí rồi lại ngượng nghịu buông ngay ra. Cứ vài bữa, chàng đến nhà nàng, rồi tuần sau, cách vài bữa, nàng lại đến nhà chàng. Mỗi lần nàng đến chơi, ông bà cụ thân sinh của chàng lại tế nhị rút đi chỗ khác để cho hai trẻ ngồi với nhau ở chiếc phản kê nhà sau. Chiếc phản kê sát vách, gần cửa sổ. Ngoài cửa sổ là ao rộng, nơi có đám bèo xanh xanh lững lờ nổi đầy trên mặt nước. Đêm trăng, ngồi ở phản có thể được tắm trong thứ ánh sáng trong ngần tuôn lai láng vào cửa sổ, được hưởng trọn làn gió mát từ hướng nam thổi tới và nghe tiếng ếch nhái kêu ộp oạp ngoài ao. Chẳng biết đã bao nhiêu đêm trăng trôi qua như thế trong bình yên, trong cái ngọt ngào của tình yêu tinh khiết mà người ta chỉ có thể trải qua một lần trong đời.

Và nếu câu chuyện cứ thế tiếp diễn thì sẽ đến một ngày ngoài ngõ pháo nổ đì đùng, xác pháo rắc đầy đường. Rồi thì những đứa trẻ ra đời. Rồi thì vân vân…

Nhưng tình đầu mấy khi thành, cho nên một ngày nàng báo rằng nàng phải theo gia đình đi xa. Tối chia tay, nàng đến nhà chàng. Họ lại ngồi ở tấm phản sát cửa sổ, lặng im trong một nỗi đau chẳng thể nói thành lời. Họ lắng nghe tiếng côn trùng thổn thức. Tiếng ếch nhái kêu đêm ấy cũng trở nên não nề kỳ lạ. Trời về khuya, thời gian đã hết, nàng cáo từ ra về. Chàng bảo: “Ngồi thêm một lát nữa đi, rồi để tôi đưa M về lần cuối…”. Nàng im lặng, mắt ngấn nước. Chàng thấy tim mình nhói đau, có gì đó như đang từ từ trôi, trôi tuột khỏi tay chàng. Trong đêm cuối cùng này, chàng muốn được một lần ôm nàng vào lòng – điều mà bấy lâu nay chàng chẳng dám làm, chỉ dám nghĩ đến trong những giấc mơ ngọt ngào nhất. Thế rồi, chàng vòng tay ra phía sau lưng nàng…

Tay chàng chạm vào một thứ gì đó mềm mềm. Một luồng hơi lạnh bất chợt chạy dọc sống lưng, phút chốc làm chàng cảm thấy mình như nghẹt thở. Phía sau lưng nàng có một chiếc đuôi mềm, mượt như đuôi con sóc. Chiếc đuôi khẽ động đậy. Chàng giật thót mình, rụt tay lại. Nàng quay hẳn lưng lại phía chàng, chiếc đuôi quất mạnh, rồi cũng nhanh như một con sóc, nàng lao mình ra ngoài cửa sổ.

Một tiếng “tõm” vang lên trong đêm thanh vắng, chìm nghỉm vào giữa muôn trùng ếch nhái kêu. Nàng biến mất. Từ đó, không ai gặp lại nàng và gia đình nàng nữa.

Năm tháng trôi qua, ông tôi lập gia đình, lấy vợ - là bà Ngoại tôi. Không biết ông có kể chuyện này cho bà Ngoại nghe không, hay là giấu kỹ, chỉ dành riêng kể cho tôi nghe? Suốt mấy chục năm ròng, ông không gặp lại người bạn gái ấy, nhưng sau ngày Sài Gòn giải phóng, bỗng nhiên một lần, ông tìm lại được manh mối của người xưa. Bà Ngoại tôi lúc ấy không hài lòng với cuộc gặp gỡ này, nhưng – như hầu hết những người phụ nữ khôn ngoan -  bà im lặng, đồng ý để ông đi gặp. Câu chuyện gặp gỡ thế nào, tôi không được biết vì ông không kể, chỉ biết rằng đó là lần cuối cùng, ông gặp lại bà ấy. Vài năm sau, bà ấy ra nước ngoài định cư, rồi mất ở xứ người.

Không có một kết thúc, không có một câu trả lời rõ ràng, chỉ còn câu chuyện kể của ông lảng vảng trong những đêm tôi ngồi một mình ngắm ánh trăng rọi qua cửa sổ. Tôi hiểu tình đầu luôn đẹp và cũng luôn mong manh. Ở đâu đó trong cõi nhân gian này, tình đầu còn là điều gì đó bí ẩn đến rùng mình…

Thôi, ngủ đi…!

Còn 2 chuyện nữa, khi nào rảnh thì kể tiếp.

Chào nhé Cấp Một ơi!

Tôi 11 tuổi. Cuối tháng Năm vừa rồi, tôi đã được phát giấy chứng nhận hoàn thành chương trình bậc Tiểu học. Trong buổi Lễ Tổng kết, đồng thời là Lễ Tri ân cha mẹ, lần đầu tiên trong suốt 5 năm học, tôi được mẹ dẫn vào tận sân trường và cùng ngồi dự với tôi đến cuối buổi. Buổi lễ Tổng kết do đó có vẻ đặc biệt hơn so với tất cả những buổi lễ trước đây. Lúc ra về, mẹ bảo tôi hãy kể lại toàn bộ buổi lễ theo một cách khác với những bài tập làm văn tường thuật mà tôi đã từng làm ở trường. Việc này đối với tôi quá khó vì suốt 5 năm qua, tôi được dạy tập làm văn theo một công thức không thay đổi, đó là bài văn phải có mở bài: buổi lễ diễn ra ở đâu, lúc mấy giờ, thành phần tham dự ; Thân bài: buổi lễ gồm mấy phần, chương trình văn nghệ có những tiết mục gì, ai lên phát biểu, bài phát biểu có những ý gì, ra sao ; Cuối cùng là kết luận: em rất thích buổi lễ (tất nhiên rồi – không thích thì cũng phải nói thích), vì sao thích, em rút ra được những gì sau buổi lễ… vân vân và vân vân... Bây giờ mẹ lại yêu cầu tôi kể theo một cách khác, thú thực là tôi chẳng biết bắt đầu như thế nào.

Có lẽ bắt đầu là việc tôi phải khoác ra ngoài một bộ quần áo tốt nghiệp màu xanh dương. Bộ này tôi đã có dịp mặc một lần vào hồi tốt nghiệp Mẫu giáo. Tôi còn nhớ hôm đó cô Hiệu trưởng trường Mẫu giáo hỏi “Có bạn nào xung phong lên hát không?” Tôi không định xung phong, nhưng chợt thấy bạn Mỹ Duyên đang nhìn mình. Bạn Mỹ Duyên xinh nhất lớp, tôi rất thích nắm tay bạn ấy và thích ngồi gần bạn ấy trong tất cả các bữa cơm. Giây phút cô Hiệu trưởng hỏi, bạn Mỹ Duyên nhìn tôi với vẻ đầy khích lệ. Thế là tôi xung phong hát. Cả trường vỗ tay rần rần, và tôi cảm thấy bạn Mỹ Duyên là người vỗ tay to nhất. Sau đó tôi vào lớp Một và chẳng bao giờ gặp lại bạn Mỹ Duyên nữa. Bây giờ, tôi lại ngồi trước sân trường đầy nắng, súng sính trong bộ quần áo giống y như bộ quần áo năm nào, trong lòng bỗng thoáng một chút nhung nhớ như tôi vừa kể. Hôm nay, sân trường không chỉ có màu áo xanh mà còn có cả màu áo đỏ rực. Áo xanh là áo dành cho tất cả học sinh lớp 5, còn áo đỏ là dành riêng cho những bạn tốt nghiệp với số điểm tối đa là 20. Hôm biết kết quả tôi chỉ được 18 điểm, mẹ có vẻ buồn, vì trước đó tôi có thông báo với mẹ là tôi làm đúng hết, không sai chút nào. Môn Văn không được 10 điểm thì cũng là bình thường thôi, nhưng môn Toán tôi cũng không được 10 điểm làm cho mẹ thất vọng, tôi cảm thấy áy náy lắm. Tôi thanh mình với mẹ:

- Con hiểu bài, làm đúng hết, nhưng bị sơ suất mấy chỗ. Chẳng hạn như khi làm phép tính chia, bên phải là số chia chẵn, bên trái là số chia lẻ, đáng lẽ bên trái con phải viết là 004 thì con lại chỉ viết có số 4. Hay là bài toán đố, người ta hỏi thể tích nước trong bể chứa là bao nhiêu, con trả lời “thể tích nước trong bể chứa là…”, trong khi đáp án viết: “Thể tích của bể cũng chính là thể tích nước trong bể là”. Thế nên con bị trừ điểm.

Mẹ nghe xong, suy nghĩ một lúc rồi bảo tôi:

- Thôi, bỏ qua chuyện này đi! Nếu con không phải là điệp viên 004 thì đối với mẹ cũng như hầu hết tất cả mọi người, số 4 hay số 004 cũng như nhau cả! Còn chuyện thể tích nước cũng là chuyện nhỏ. Có những chuyện lớn hơn, như nhà mình phải trả tiền nước gấp 3 lần những nhà bình thường khác vì mình không có hộ khẩu thường trú ở đây. Hoặc lớn hơn nữa là ở Cà Mau, có nơi người ta phải bỏ ra 1 triệu đồng để mua 1 mét khồi nước sạch. Đó mới thực là những chuyện con cần quan tâm.

Nghe mẹ nói thế, tôi cũng bớt áy náy, nhưng khi cô giáo bảo “Các em hãy viết một bức thư gửi cha mẹ mình, nói lên những tình cảm chân thật nhất, những niềm vui và những nỗi buồn mà em muốn chia sẻ nhất” thì tôi lại nhớ đến điểm số 18 của mình. Tôi viết vào tờ giấy nhiều lắm, trong đó có câu: “Kết quả thi vừa rồi con chỉ được có 18 điểm. Con vô cùng xin lỗi ba mẹ và xin hứa từ nay con sẽ cố gắng hơn để ba mẹ vui lòng”. Tôi viết xong, bỏ vào phong bì dán lại. Trong buổi lễ Tri Ân, tôi chạy đến bên mẹ, đưa tờ giấy rồi nói thầm đủ để mẹ nghe: “Đây là thư con gửi ba mẹ, nhưng thôi, mẹ cất đi, đừng đọc nhé!”.

Tôi chẳng biết tại sao mình đã bỏ công ra viết thư, rồi lại không muốn cho ba mẹ đọc? Tôi hay tự mâu thuẫn với mình vậy đó. Chuyện này cũng giống như chuyện tôi với bạn T.Tâm. Bạn T.Tâm là bạn gái duy nhất làm cho tôi cảm thấy xúc động mỗi khi đứng gần. Cảm giác xúc động này đến với tôi từ năm lớp 3 và càng ngày tôi càng thấy nó rõ rệt hơn. Mỗi khi bạn T.Tâm đến bên tôi, nở một nụ cười thân thiện là tôi lại thấy tim mình đập rất to – to đến nỗi tôi sợ chính bạn T.Tâm cũng nghe thấy. Tối về nhà, thỉnh thoảng tôi nhớ bạn ấy ghê gớm, cũng có đôi khi tôi hạ quyết tâm ngay hôm sau sẽ tìm cách nắm tay bạn ấy một cái. Tôi thấy mình thật cương quyết và tự nhủ chuyện ấy chẳng có gì khó, ngay ngày mai mình sẽ làm. Nhưng rồi hết ngày này qua ngày khác, tôi chẳng làm được. Thậm chí mỗi lần bạn ấy đến gần, tôi còn vội vàng lảng ra xa.

Hôm nay cũng thế, suốt buổi lễ, tôi không ngồi gần bạn T.Tâm. Ở trên sân khấu, các tiết mục văn nghệ cây nhà lá vườn lần lượt diễn ra. Các bạn ngồi dưới và phụ huynh ngồi xung quanh vỗ tay rần rần, còn tôi thì không thể nào rời mắt khỏi cái bím tóc dễ thương cứ ngoắt qua ngoắt lại một cách vô tình. Hôm nay là buổi cuối cùng ngồi ở cái sân trường quen thuộc này, có khi nào cũng là buổi cuối cùng tôi được thoả sức nhìn ngắm cái nơ hồng hồng, cái cổ cao cao và đôi mắt mí lót luôn ẩn nụ cười thân thiện kia không?

Sau các tiết mục văn nghệ là đến phần phát biểu của cô Hiệu trưởng. Thứ hai nào tôi cũng ngồi ở đây nghe cô phát biểu rồi, nên tôi chẳng lạ gì nữa. Đại khái cũng là “Các em học sinh thân mến, hôm nay là ngày…, để đạt được thành quả này, ngoài công của các thầy cô giáo, không thể không kể đến công lao của các bậc cha mẹ…, cô mong các em hãy…” này nọ. Thôi, đại ý vậy đi, kể mãi chán lắm. Rồi đến phần phát biểu của đại diện cha mẹ học sinh. Lại cũng na ná như thế. Cũng cám ơn các thầy cô từ cô Hiệu trưởng đến các thầy cô chủ nhiệm, đến các cô bảo mẫu, các bác lao công, vân vân và vân vân… Ở đưới, đám bạn bè bắt đầu quay qua quay lại, chơi đập tay, chuyền cho nhau xem những món đồ chơi mà ngày thường không được mang vào lớp học. Tiến ồn ào râm ran lan từ chỗ này đến chỗ kia. Mấy bạn Sao đỏ bắt đầu đứng dậy làm nhiệm vụ của mình. Tất cả chúng tôi, hầu như ai cũng ghét mấy đứa Sao đỏ. Chúng rất hách dịch và chuyên đi mách lẻo. Ghét thì ghét đấy, nhưng trong thâm tâm, đứa nào cũng ao ước một lần trong đời được làm Sao đỏ để xem cảm giác quyền hành sung sướng như thế nào. Ở ngay phía sau tôi là một Sao đỏ đang gườm gườm quát mấy bạn đùa giỡn. Các bạn lập tức im thin thít. Mà kể cũng lạ, chỉ một lát nữa thôi, chúng tôi sẽ chia tay, ai về nhà nấy, tất cả đều bình đẳng. Thế mà đến giây phút này, mọi người cũng vẫn sợ Sao đỏ ghi tên. Có khi nào cái từ Sao đỏ sẽ ăn sâu vào đầu óc chúng tôi mãi mãi với nỗi khiếp sợ vô lý đến khó hiểu không nhỉ? Chịu, tôi không biết được!

Phần cuối cùng của buổi lễ là bài phát biểu của đại diện học sinh lớp 5. Một bạn trai đeo kính bước lên bục. Cả trường bỗng yên lặng hướng hết về phía sân khấu. Bạn trai cất giọng du dương, phát âm đúng chuẩn, lúc trầm lúc bổng: “Thế là thấm thoát 5 năm học đã trôi qua. Nhớ ngày nào, chúng em như những con chim non ngơ ngác đứng trước sân trường, được đôi bàn tay ân cần của các thầy cô dìu dắt…” Tôi bỗng chốc thấy da gà mình nổi lên rần rật. Tôi chẳng thể nào nói được như bạn ấy đâu, thậm chí bảo tôi viết bài phát biểu tương tự như vậy tôi cũng chẳng viết được. Mà nếu tôi có viết được hoặc có khả năng diễn đạt rõ ràng như bạn ấy thì tôi cũng không thể lên trước sân khấu nói những điều hoàn toàn không phải cảm nghĩ của mình như vậy. Èo, mắc cỡ chết! :p . Dưới sân trường, đột nhiện có vài bạn gái rơm rớm nước mắt. Tôi không xúc động gì với bài phát biểu, nhưng thấy các bạn chảy nước mắt, tự nhiên tôi cũng hơi nghẹn ngào. Có điều, mình là con trai, phải cứng rắn lên, ai lại khóc bao giờ! Ở trên kia, bạn trai vẫn thao thao: “Giờ đây, khi chúng ta chuẩn bị rời xa mái trường thân yêu này, xin gửi lại lời chào đến các lớp đàn em còn ở lại. Mong các em hãy viết tiếp… viết tiếp… viết tiếp…” Bạn ấy lúng túng, chắc là… quên bài!  Cả sân trường như nín thở vì sợ hỏng bài phát biểu. Ở phía sau hậu trường, thấp thoáng bóng một cô giáo chạy lên “nhắc vở”: “Viết tiếp những trang truyền thống của trường”. Bạn trai nhắc lại: “Viết tiếp những trang truyền thống của trường”. Ôi trời, cả trường thở phào!

Buổi lễ kết thúc. Mọi người chạy ùa ra chụp hình. Mẹ cũng lấy máy ảnh ra định chụp, nhưng tôi trốn mất. Từ năm lên 10 tuổi đến nay, tự nhiên tôi mọc ria mép. Ria càng ngày càng đen làm cho tôi hết sức xấu hổ. Tôi luôn trốn chụp hình là vậy. Không chụp được tôi, mẹ bèn quay sang chụp bạn T.Tâm. Bạn T.Tâm cười rất tươi như bạn ấy xưa nay vẫn thế. “Tạm biệt N. nhé!” Bạn ấy chỉ nói vậy rồi leo lên phía sau xe máy của mẹ bạn, đi mất.

Hôm nay là ngày cuối cùng của tôi ở trường Tiểu học. Nhiều năm nữa, không biết tôi có còn nhớ ngày này không, nhưng có một điều chắc chắn tôi sẽ không quên được, đó là hôm ấy có hai người phụ nữ mà tôi rất yêu thương đã có mặt trong lễ Tổng kết của tôi. Mai này, một người sẽ tiếp tục đưa tôi đến trường cấp II, còn người kia…chẳng biết có còn gặp lại nữa không. Mấy ngày trước, đám bạn gái cứ chuyền tay nhau những quyển lưu bút, trong đó ép mấy cánh hoa phượng đỏ. Tôi thường bảo các bạn ấy “sến”. Nhưng hôm nay, đứng giữa sân trường, ngước nhìn lên mấy cành phượng đỏ rực, tự nhiên tôi cứ nhớ cái bím tóc lúc lắc, và tự nhiên tôi thấy mình cũng... sến!

Bà Nội

Bà có hai cô con gái. Chồng mất khi bà vừa 50 tuổi - cái tuổi mà bà cho rằng người ta đang rất khỏe mạnh và chín muồi về mọi mặt – trong những lúc chông chênh, bà đôi lần thấy tiếc và tự nhủ: giá mà lúc còn có thể, bà cố đẻ thêm một thằng con trai nữa có phải vui cửa vui nhà không! Đấy là nói thế, chứ những năm bảy mấy tám mươi, ăn bo bo vàng mắt, có thêm đứa con nữa chắc gì vợ chồng bà nuôi nổi!

Hai cô con gái lần lượt lấy chồng. Cô chị thì yên ổn, cô em thì kém may mắn hơn – giữa đường gãy gánh, vợ chồng đường ai nấy đi. Chúng hận nhau đến nỗi không muốn nhìn mặt nhau nữa. Bà ôm cháu ngoại vào lòng, buồn tê tái. Vài năm sau, vợ chồng cô chị ra ở riêng, nhà chúng cách nhà bà đến 10 cây số, nên đến cuối tuần mới về thăm bà một lần. Cô em kiếm được học bổng đi học nước ngoài, vừa là để đi xa khỏi nơi làm gợi nhớ đến cái quá khứ không mấy vui vẻ với người chồng cũ, vừa là một cơ hội để đến với người mới. Cô gửi lại con gái tuổi teen ở nhà cho bà nuôi giúp.

Vậy là bà ở với cháu ngoại gái, căn nhà luôn vắng vẻ vì cháu đi học cả ngày. Chỉ đến cuối tuần, nhà mới thêm tiếng người khi có thằng cháu ngoại trai về chơi. Hồi xưa, bà yêu mẹ của hai đứa cháu ngoại như thế nào thì bây giờ, bà lại yêu chúng như thế, thậm chí còn hơn thế. Bà lẩn mẩn chép vào trong sổ tay một câu nói của ai đó: “Đứa con đầu tiên giống như con búp bê của mẹ. Đứa cháu đầu tiên giống như đứa con đầu lòng của bà ngoại”. Tháng ngày lặng lẽ trôi, bà vừa mong cho cháu chóng lớn lại vừa chạnh lòng khi nghĩ đến một ngày không xa, cháu gái sẽ rời khỏi vòng tay ôm ấp của bà để theo mẹ đến phương trời xa, tận bên kia quả địa cầu. Bây giờ tối nào bà cháu cũng ôm nhau ngủ, nhưng đến lúc ấy, khi bà thức thì nó sẽ ngủ, bà ngủ thì nó lại thức… chỉ cần nghĩ đến đó thôi là bà đã buồn nẫu cả người.

Con rể cũ của bà tuần nào cũng về thăm con vài lần. Những lúc con gái bà về nước thì nó tránh mặt, thỉnh thoảng mới ghé qua nhà, không vào mà chỉ đứng ngoài hỏi thăm qua loa. Khi con gái bà đi thì nó lại thường xuyên về. Nó vẫn gọi bà bằng mẹ. Vừa vào đến nhà là nó mở tủ lạnh hỏi mẹ có gì ăn không, con đói quá. Ăn xong, nó ôm vai bà khen mẹ nấu món gì cũng ngon, con mà ở đây thì chắc con béo trục béo tròn, chả lấy được vợ. Bà chỉ cười. Nó mồm mép như tép nhảy, chưa lấy vợ là vì chưa muốn lấy chứ muốn thì thế nào chả có đứa “dính”.

Một ngày, con gái bà dẫn bạn trai Việt Kiều về nước. Rồi một đám cưới không rình rang, nhưng trang trọng, lịch sự diễn ra trước sự thở phào của họ hàng. Cuối cùng thì con gái bà cũng có được một Happy Ending. Cô dâu chú rể đẹp đôi, ngời ngời hạnh phúc như chưa từng có quãng đời gập ghềnh trước đó. Hai tháng sau, thằng rể cũ cũng có thiệp hồng. Nó mang thiệp đến mời cả họ hàng nhà bà. “Mẹ động viên các cô các chú ráng đi dự đám cưới con, cho đàng trai đông vui, xôm tụ!”. Nó nói vậy. Hoá ra nó coi bà như mẹ và “gom” hết anh chị em của bà thành đàng trai của nó. Bà buồn cười, trong lòng cảm thấy vui vui. Lâu lắm rồi, từ hồi hai đứa đem nhau ra toà đến giờ, hôm nay bà mới thấy niềm vui quay trở lại.

Sau đám cưới, nhà lại vắng hoe, lại chỉ còn hai bà cháu ăn cơm tối và ngủ với nhau.

Vài tháng sau, con gái bà email báo tin vui “Vợ chồng con sắp có em bé!”

Thằng con rể cũ cũng dẫn vợ mới đến nhà cười toe toét, chỉ vào bụng vợ khoe: “Có bầu rồi mẹ ạ!”

Con gái bà đẻ cho bà thêm một đứa cháu ngoại gái. Thời buổi công nghệ thông tin, đứa trẻ ở bên kia bán cầu vừa ra đời thì bên này bà đã được xem đoạn video quay cảnh cháu bà chui ra, còn lòng thòng dây rồn, khóc oe oe. Bà xúc động đến chảy nước mắt, thầm nghĩ: Trên đời này chắc không có gì kỳ diệu bằng cái sinh vật nhỏ bé ngo ngoe mấy ngón tay bé tí, biết khóc, biết ngậm núm vú kia. Ơn trời, cháu bà khoẻ mạnh, xinh xắn quá! Mà sao cháu mãi tận đẩu tận đâu, bà chưa gặp nó mà bà đã yêu nó thế! Bà chưa kịp định thần với niềm vui lâng lâng này thì ngay ngày hôm sau, thằng rể cũ lại gọi điện thông báo: “Mẹ ơi, vợ con đẻ rồi! Con gái”.

Tay xách nách mang, hai bà cháu chở nhau vào bệnh viện. Cháu bà đi thăm em nó thì rõ rồi, nhưng bà đi thăm ai thì chính bà cũng chưa rõ lắm. Bà thận trọng ôm cái sinh vật bé tí vào lòng, gọi nó bằng con, xưng bà, tự nhiên thấy lòng ấm áp một cách là lạ, ngồ ngộ.

Ngày nào bà cũng lên mạng xem hình cháu ngoại ở bên kia. 70 tuổi, bà tự nhiên sinh ra nghiện check mail, nghiện Facebook. Ở nhà thì cứ chốc chốc lại mở máy, đi đâu vừa về đến nhà, việc đầu tiên cũng lại là mở máy. Bà vặn volume thật to để nghe tiếng nó khóc, tiếng nó cười, nhìn thấy nó lớn lên từng ngày. Ở bên này, con gái thằng rể cũ cũng lớn lên y như cháu ngoại bà. Ngay bên cạnh nhà bà có một cô giữ trẻ. Sáng nào hai vợ chồng nó cũng chở con đến gửi, tiện thể ghé vào nhà bà uống ly nước, nhờ vả: thỉnh thoảng mẹ đáo qua bên kia dòm cháu giùm tụi con. Ấy là cứ dặn thế, chứ chẳng nhờ thì một ngày bà cũng năm lần bảy lượt chạy qua nhà hàng xóm, rảnh rỗi còn bế cháu về nhà chơi. Có vài người khách đến nhà hỏi: cháu ngoại hả bà? Bà ớ người ra, chẳng biết trả lời sao. Giải thích thì vòng vèo quá nên bà cứ trả lời bừa: cháu nội đó!

- Ủa, tưởng bà chỉ có con gái?

- Ừmh, có cả con trai nữa.

Khách về rồi, bà nựng đứa bé:

- Thằng bố mày! Tự nhiên lại làm cho bà thành bà nội!

Đứa bé toét miệng cười:

- Ội… ội…

Bà mắng yêu:

- Nói gì mà nói lắm thế! Mấy tháng nữa con gái bà mang cháu ngoại bà về chơi, hai đứa tha hồ thi nhau nói nhé!

Ừ thì bố mẹ hai đứa bé không nhìn mặt nhau, nhưng trẻ con có lỗi gì đâu! Chúng sẽ lớn lên, biết đâu lại thành bạn bè thân thiết. Ôi, trẻ con! Những điều kỳ diệu mà chúng mang đến cho người lớn nhiều lắm. Ở bất cứ nơi nào trên trái đất này, trẻ con cũng luôn làm cho người lớn gần nhau hơn. Bà cầu mong ở nơi đây, dưới mái nhà của bà, trẻ con sẽ biến cả điều tưởng như không thể trở thành có thể. Sao lại không nhỉ, dù gì thì chúng cũng có chung một BÀ mà!

Có những nỗi đau chẳng giống ai

Thế giới này có ba phần tư diện tích là nước. Nhà mình có ba phần tư đồ đạc là sách. Sách nhà mình có ba phần tư tổng số là… của mình.

Người ta bảo “Cháy nhà mới ra mặt chuột”, còn mình thì bảo “Sửa nhà mới ra mặt sách”. Trời đất ạ, cơ man nào là sách, dọn đến mấy ngày vẫn không xong! Chồng mình mồ hôi mồ kê nhễ nhại, mặt mày hầm hầm, liên tục cằn nhằn: “Em phải xem lại, bỏ được gì thì bỏ đi, chỗ đâu mà chứa!” Mình cũng mồ hôi mồ kê nhễ nhại, chẳng nói chẳng rằng, cứ lầm lũi buộc buộc, xếp xếp, nhồi chặt vào các thùng carton. Nhưng rồi cũng đến lúc không thể nhồi nhét được nữa, đành phải bỏ bớt.

Đầu tiên là các loại tạp chí Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Người đưa tin Unesco “lên đường”. Mình đã cất công sưu tầm hai loại tạp chí này trong nhiều năm tuổi trẻ. Cuốn nào bình thường thì đã loại bỏ, chỉ giữ lại những cuốn hay. Vậy mà bây giờ tập hợp lại cũng thành một đống ngất ngưởng, chỉ tổ sướng mấy bà thu mua ve chai!

Xếp thứ hai trong danh sách loại bỏ là các loại sách nghiên cứu phê bình văn học. Nhớ hồi xưa, lúc còn học ở trường TH, sách này đâu dễ kiếm! Lứa tụi mình phải đi lùng từng quyển ở khắp nơi. Mài đũng quần trong thư viện của trường không đủ, phải chạy sang thư viện ĐH Sư phạm, vờ trà trộn với sinh viên Sư phạm để được mượn sách đọc. Rồi ròng rã những ngày mang khúc bánh mì vào thư viện Khoa học Tổng hợp, Khoa học xã hội, mượn cuốn sách xong rồi đọc ngấu nghiến, quên cả ăn, trưa mệt quá thì lăn ra hành lang thư viện mà ngủ… Những cuốn sách thời đó sao mà quý giá làm vậy! Sau này, khoảng một năm sau khi ra trường, có lần đi ngang qua nhà của một thầy giáo, mình tình cờ bắt gặp một bà ve chai đang mua lại đúng những cuốn sách quý giá một thời ấy. Sau mấy phút ngỡ ngàng do dự, đi qua rồi quay lại, cuối cùng mình đề nghị bà bán lại toàn bộ chỗ sách ấy cho mình với giá không hẳn là rẻ, nhưng có thể là quá rẻ so với niềm vui sướng của mình lúc đó. Vậy là mình được sở hữu khoảng 50 cuốn sách mơ ước. Mình đem về nhà, cất kỹ và từ đó đến nay không một lần nào… mở ra xem lại. (Mời đọc bài Lan man chuyện… Chim  tại đây).

Đứng thứ ba là các loại sách mình “tha” về từ các cửa hàng sách cũ. (Mời đọc bài Sách cũ tại đây). Rất nhiều cuốn mình bỏ tiền ra mua vì lý do đơn giản: trên trang đầu cuốn sách có lời đề tặng. Ai đó đã tặng cho ai đó trong một chiều Sài Gòn đẫm nước mưa, trong một chuyến đi công tác xa về, trong một dịp kỷ niệm đáng nhớ… Ai đó đã tặng cho ai đó khi đứa con tinh thần của họ được xuất bản, khi niềm hạnh phúc còn tươi mới, những lời đề tặng chan chứa yêu thương… Thế rồi vì những lý do nào đó, những cuốn sách không còn được đặt trên giá mà lại phiêu bạt đến một nơi bụi bặm ẩm thấp, nằm lẫn giữa vô số các loại sách tạp nhan khác. Mình mua về vì không đành lòng nhìn thấy chúng nằm phơi ra đó như phơi bày những điều phũ phàng, trần trụi. Mình cố làm một điều gì đó… chắc là để giữ lại một chút lãng mạn còn sót lại… Nhưng bây giờ thì không thể nữa, đành để cho chúng ra đi! Đôi khi ta có thể phải gạt đi điều tốt đẹp này để đổi lấy sự bình yên khác, dẫu trong lòng day dứt lắm.

Sách vẫn còn quá nhiều. Chồng tiếp tục cằn nhằn. Mình lại phải xử lý đống sách cũ giấy đã ngả sang vàng nâu như màu bánh tráng nướng, chỉ cần đụng nhẹ vào là các trang sách rơi ra tơi tả. Toàn những cuốn sẽ đứt từng khúc ruột nếu phải bỏ đi. Đó là những cuốn sách đầu tiên trong đời khi mình biết đọc như Không gia đình, Túp lều bác Tôm, Truyện cổ An-đec-xen, Hai vạn dặm dưới đáy biển, Mái trường thân yêu…, đến những cuốn gắn liền với một thời tuổi trẻ như Những người khốn khổ, Tuổi mười bảy, Hãy để ngày ấy lụi tàn, Chiến tranh và Hòa bình, Con đường đau khổ… Hầu hết sách này đều có chữ của ba, mẹ, ông, bà, các dì các cậu ghi giúp tên mình ở trang bìa lót, hoặc trịnh trọng hơn nữa là những lời đề tặng “Tặng cháu TH yêu quý nhân dịp…”. Một nửa trong số đó đã theo mình suốt chiều dài hơn 1.700 cây số từ Hà Nội vào Sài Gòn và đã ở bên mình suốt 40 năm nay. Mình nhắm mắt xé các trang bìa lót mang những dòng chữ thân thương ấy và để kệ đống sách cho chồng muốn làm gì thì làm chứ mình không đủ can đảm tự tay vứt đi.

Trời vào hè nóng rẫy. Nóng quá nên dường như không kìm nén được thêm nữa, trời đành đổ một cơn mưa nhỏ. Mình đứng trên lan can nhìn xuống đường, thấy bà mua ve chai đang vội vã phủ tấm bạt che đống sách và đẩy chiếc xe chở đầy kỷ niệm của mình đi khuất dần. Có gì đó đang trôi đi cùng với cơn mưa, cũng có gì đó không thể trôi đi đâu được. Ừ thì trên đời vẫn có những nỗi đau chẳng giống ai mà!

Cái kệ sách

Mình sắp phải sửa nhà. Cực chẳng đã mới sửa nhà, chứ mỗi lần sửa là một lần tốn kém tiền bạc và tổn hao sức khỏe, nhưng nhà mình xuống cấp trầm trọng quá rồi, không sửa không được.

10 năm trước, lúc vợ chồng con cái mình rời nhà mẹ, dọn về đây ở, em đã kiên quyết mang theo một cái kệ sách cũ  - cái kệ mà theo như lời anh thì đáng phải chẻ ra làm củi đun từ lâu rồi. Anh hỏi sao em cứ nhất định phải giữ nó. Em trả lời rằng hè năm thứ nhất đại học, em đi làm thêm, cái kệ đó là toàn bộ tháng lương đầu tiên của em. Em nói mà không nhìn anh, nhưng vẫn cảm giác ánh mắt anh nhìn em là lạ. Anh khẽ thở dài, rồi im lặng, không nói gì nữa. Chỉ có một lần, giữa bữa nhậu với bạn bè, anh buột miệng chỉ cái kệ sách, bảo: “Tui nói vợ tui bỏ cái kệ kia đi, nhà mới mà cứ giữ cái kệ cũ làm chi. Nhưng vợ tui không chịu! Chắc là hồi xưa được bồ tặng!”. Anh nói một cách thản nhiên, không ra đùa, cũng không biểu lộ trạng thái tình cảm gì.

Lần này nhà mình sắp phải sửa, sắp phải dọn dẹp, bỏ bớt đồ cũ. Hôm qua, em thoáng thấy anh đứng trước cái kệ sách cũ của em… Em lặng lẽ lảng ra chỗ khác.

… Tháng lương đầu tiên của mùa hè năm nào đó, em có mua một chiếc kệ sách. Nó không phải chiếc kệ này, và sau mấy lần mẹ sửa nhà, nó đã lưu lạc đâu đó, em thậm chí chẳng nhớ nổi!

Còn mùa hè năm ấy, năm thứ 3 đại học, em đã có chiếc kệ này. Chính nó đấy. Nó không phải là hàng bán sẵn. Đầu tiên, nó là những tấm gỗ cây sần sùi (thời ấy chưa xuất hiện gỗ ép tiện lợi như bây giờ). Những tấm gỗ ấy được mua bằng tiền dành dụm của một chàng sinh viên nghèo – nghèo lắm – nếu so với chuẩn nghèo của thời nay. Nó được chở về nhà, được cưa cưa đục đục bằng những dụng cụ mộc không chuyên. Suốt cả một tuần lễ, người ấy đã đổ mồ hôi, đổ công sức đánh vật với những tấm gỗ. Người ấy còn đi ngắm nghía, vẽ ra kiểu nọ kiểu kia, mà nếu một người bình thường nhìn vào có thể thấy nó chẳng giống ai! Em không bao giờ quên được cánh tay gầy, nổi đầy gân xanh – kết quả của những ngày dài ăn không đủ no với những phần cơm ký túc xá đạm bạc – vẫn cố hết sức điều khiển chiếc cưa cùn để cưa cho đứt rời miếng ván. Buổi sáng, buổi chiều, người ấy kỳ cạch đục, gõ, đóng…, còn buổi trưa, lúc em ngủ, người ấy thức, rón rén đo đo vẽ vẽ để khỏi làm ảnh hưởng đến em. Em nằm thiu thiu ngủ bên cạnh đống gỗ ngổn ngang, ngửi mùi hăng hắc của những vỏ bào, thỉnh thoảng hé mắt liếc nhìn đôi vai chưa đủ rộng để thành một người lớn thực thụ. Em nhìn lưng áo ướt đẫm và những giọt mồ hôi không kịp lau, rớt đầy trên các thanh gỗ, tạo thành những “hoa văn” kỳ dị. Em hiểu, nếu không có một tình yêu trong vắt đến ngây thơ thì chẳng ai tự bắt mình phải đổ nhiều mồ hôi đến vậy.

Chiếc kệ sách của em ra đời như vậy đó. Nhưng rồi trên đời này có muôn vàn lý do để những người bạn, những người yêu chia tay nhau. Một năm sau, em chia tay với người ấy. Chiếc kệ sách được kê ở góc bàn làm việc của em. Một lần, em đi xa nhà khoảng 2 tuần. Khi trở về, em thấy chiếc kệ của mình bị cưa đi hết những phần được coi là “kỳ quặc”, trông nó đơn giản, bình thường như tất cả những chiếc kệ bình thường khác. Mẹ bảo sẵn có ông thợ mộc đến nhà làm mấy thứ đồ gỗ lặt vặt, mẹ nhờ ông cưa đi cho đỡ ngứa mắt. Em đã bỏ vào phòng và khóc. Em khóc rất lâu vì giận mẹ, vì nhớ đến tấm vai chưa thành người lớn, nhớ cánh tay nổi đầy gân và những giọt mồ hôi không phải của em. Hi hi. Nghĩ lại thấy buồn cười. Nhưng em dám chắc rằng em sẽ không bao giờ để con mình phải khóc vì những chuyện tương tự. Đa số các vết thương đều sẽ tự lành sau một thời gian, nhưng tốt nhất là không nên có các vết thương, anh nhỉ!

Gần 20 năm ở bên anh, anh đã cho em nhiều thứ, trong đó phải kể đến rất nhiều kệ sách được kê, treo ở khắp các bờ tường từ nhà dưới lên nhà trên. Cám ơn anh nhé! Anh biết đời em gắn liền với sách và em không thể sống thiếu những chiếc kệ mà! Chuyện xưa thì em quên từ lâu rồi. Em không còn nhớ bờ vai xưa, đôi tay xưa, những giọt mồ hôi xưa ấy nữa. Và chắc chắn em sẽ quên hẳn nếu như hôm qua em không nhìn thấy anh đứng trước cái kệ sách.

Mình sắp sửa nhà. Bao nhiêu việc phải lo: nào tiền bạc, nào thời gian, nào kế hoạch, nào các loại thợ xây, thợ mộc, thợ sắt, thợ điện…, vậy mà việc đầu tiên làm em loay hoay lại là cái kệ sách cũ. Thật không công bằng với anh khi em cứ muốn giữ nó ở trong nhà, nhưng cũng thật không công bằng với em nếu ngày mai, nó bị mang sang dãy nhà trọ hàng xóm để họ chẻ ra làm củi.

Em nghĩ mông lung về những dòng sông chảy mãi mà ta chỉ có thể tắm một lần duy nhất. Chỉ là mông lung vậy thôi, không buồn, không tiếc, không thương nhớ.

Nhưng…

Liệu em có thể cất một giọt nước thật nhỏ vào đâu đó thật sâu trong ký ức, để thỉnh thoảng mơ về dòng nước trong vắt đã một lần chảy qua đời mình không nhỉ?

Làm sao để giết được một con chuột?

Nếu con chuột cứ lang thang ở ngoài đường, tối vào sân ăn mấy thứ thức ăn thừa của chó thì sẽ chẳng có chuyện gì xảy ra. Đằng này, nó lại mon men bò vào phòng ngủ của Thị. Đêm đầu tiên, nó theo đường cửa chính bò vào. Nó sục xạo phía sau dãy tủ và kệ ti vi, tìm được mấy mẩu báo cũ và sung sướng xé nát để thoả mãn cơn ngứa răng. Sau đó, nó bò vào gầm giường Thị và chơi trò đánh đu trên các thanh vạt giường. Thị không ngủ được, bật dậy tìm chuột thì nó đã nhanh chân trốn mất. Quay lại giường, chưa kịp chợp mắt đã nghe nó bò ra sột soạt. Nhìn sang bên cạnh thấy chồng vẫn ngáy khò khò, đã tức, Thị lại càng thêm tức.

Sáng hôm sau, Thị bảo chồng: “Anh phải đặt bẫy chuột cho em. Cứ thế này thì em không thể ngủ được!”. Chồng bảo: “Em kéo mấy cái tủ dịch ra khỏi tường, giường thì che kín xung quanh lại. Chuột vào thấy mọi thứ không giống như cũ, nó sẽ không vào nữa đâu!”. Thị làm theo. Nhưng đêm hôm sau lại thấy con chuột bò vào, lại lục sục suốt đêm, lại chơi trò đánh đu ở dưới vạt giường, dù Thị đã lấy giấy dán xung quanh giường. Nói với chồng, chồng bảo: “Đừng quan tâm đến nó nữa! Em cứ coi nó như con gián, cứ ngủ bình thường đi!”. Nói thế mà cũng nói! Nếu Thị ngủ được như chồng thì Thị đã ngáy thật to cho con chuột sợ mà chạy mất chứ đâu phải hậm hực thế này!

Đêm thứ ba, Thị ôm chăn gối sang ngủ với con, mặc kệ chồng ngủ một mình. Nửa đêm, đang ngủ, Thị bỗng lại nghe tiếng con chuột rục rịch ở phòng bên. Giữa đêm thanh vắng, tiếng rục rịch nghe rõ một một, cứ như có ai thò sợi rơm ngoáy trong lỗ tai. Lần này, Thị quyết tâm đặt bẫy chuột!

Đêm thứ tư, Thị đặt một cái bẫy, trong có miếng cá chiên thơm phức. Thị thức, nhìn thấy con chuột bò vào bằng đường cửa sổ. Con chuột to hơn chuột nhắt một tí – Thị đoán nếu so với tuổi người thì nó chừng 10 tuổi. Bệ cửa sổ chả có vật cản nào mà con chuột vẫn phát ra tiếng động đáng ghét, tựa như nó đang cười rúc rích, khoái chí vì sắp được tiếp tục trò chơi thú vị. Nó nghếch nghếch cái mũi lên, đánh hơi thấy trong phòng có mùi thức ăn thơm ngon và bò rất nhanh đến chỗ cái bẫy. Chuột chui vào bẫy. Phập! Cửa bẫy sập xuống và nó nằm gọn trong lồng. Thị bật đèn, nhìn thấy con chuột run bần bật, mắt tròn mở to, sợ hãi. Một cảm giác vừa ghê tởm, vừa thương hại quét nhanh qua tâm trí Thị. Thị lại ôm chăn gối qua phòng con, vừa nhắm mắt dỗ mình ngủ, vừa cố quên đi cái hình ảnh khó chịu ban nãy. Trằn trọc mãi, gần sáng Thị mới chợp mắt. Ngủ chưa được bao lâu thì Thị bị đánh thức bởi tiếng thầm thì của con trai: “Mẹ ơi, mẹ cứ ngủ tiếp một lúc nữa đi. Hôm nay ba đưa con đi học!” Chưa kịp định thần về “chuyện lạ” thì hai cha con đã nhanh chóng dắt xe đi mất. Lúc này Thị mới sực tỉnh và chợt hiểu: Xưa đến giờ, có bao giờ chồng tự nguyện dậy sớm đưa con đi học đâu, nhưng hôm nay chuyện đó xảy ra vì chồng … sợ phải giải quyết con chuột.

Thị rón rén vào phòng. Con chuột nằm im, nép sát vào một góc, lấm lét nhìn Thị sợ hãi, miếng mồi thơm ngon vẫn nguyên vẹn, chứng tỏ nó sợ đến nỗi chẳng dám động vào. Thị cũng sợ hãi không kém khi nghĩ đến chuyện phải giết con chuột này. Nghe nhiều người chỉ cách tưới xăng lên người nó, rồi cho một mồi lửa, chỉ 2 phút là xong, Thị rùng mình, sởn gai ốc. Người khác lại bảo tốn xăng làm gì, dội nước sôi cho gọn. Thị cũng rùng mình! Thị nghĩ, cách nhân đạo nhất là nhúng cả cái lồng vào xô nước cho nó chết ngạt. Lại rón rén cầm cái lồng ra sân, hứng đầy một xô nước, Thị lấy hết can đảm nhúng cái lồng vào xô. Con chuột cuống quýt bò ngược treo người lên phía nóc lồng, run bần bật, ánh mắt cầu khẩn van lơn. Thị vụt kéo chiếc lồng ra khỏi xô nước, ngồi bệt xuống đất chứng kiến sự bất lực của mình. Sắp đến giờ đi làm mà vẫn không giải quyết được con chuột. Nếu cứ để nó trong lồng cho đến cuối giờ chiều, đợi chồng đi làm về giải quyết  thì đó khác nào là hành động kéo dài sự sợ hãi của con chuột. Thị loay hoay tiến thoái lưỡng nan. Bố chồng Thị ra sân, nhìn thấy cảnh con dâu loay hoay với con chuột cũng lấy làm bối rối lắm. Nhìn thấy thế, chẳng lẽ không giúp con dâu, mà giúp  nó thì giúp bằng cách nào? Ông theo đạo, tu tại gia, ăn chay đến nay đã được hơn 40 năm, đến con muỗi ông cũng không nỡ đập, huống hồ đây lại là cả một con chuột! Suy nghĩ một hồi, ông bảo: “Con chở ba ra ngoài đường, chỗ bờ sông, ba thả nó đi”. Thị thở phào: “Thôi, thế cũng được!”

Bờ sông cách nhà 500m. Thả chuột xong, hai cha con chở nhau về. Thôi thì coi như thoát được cái chuyện kinh khủng là phải giết con chuột. Thị chào ba chồng, quày quả quay lại đi làm. Chưa kịp nổ máy xe thì Thị bỗng hét lên. Thị vừa nhìn thấy NÓ – con chuột lớn hơn con chuột nhắt, áng chừng cỡ 10 tuổi nếu so với tuổi người – lũm chũm túm lông còn ướt, vừa vọt nhanh qua cánh cổng, chui tọt vào nhà.

Bố chồng ngẩn người. Thị cũng ngẩn người! Biết chuột là loài phá hoại, là loài chỉ biết ăn những thứ có sẵn mà chả giúp ích gì cho đời, là thứ mang bệnh dịch đến cho nhân loại. Biết chính con chuột này đã phá hoại giấc ngủ của một người vợ hiền, một người mẹ tốt, một phụ nữ năm nào cũng được cơ quan phát cho tờ giấy chứng nhận “Hai giỏi” kèm theo 200 nghìn. Vậy mà giết nó đâu phải dễ! Bởi vì cái xấu, cái ác đôi khi được ẩn đằng sau sự bé nhỏ, đáng thương mà những người hiền lành như Thị, như chồng, như bố chồng của Thị chẳng có đủ can đảm để loại bỏ nó ra khỏi cuộc đời này.

Thật trớ trêu thay!

Có còn không Văn Khoa...

Có còn không Văn Khoa
Tuổi hai mươi nông nổi?
Gốc sứ xưa già cỗi
Có còn đứng chờ ta?

Đã xa rồi, rất xa
Mắt ai tròn trong vắt
Nụ hôn đầu ngây ngất
Tan trong nắng nhạt nhoà.

Mai bạn về Văn Khoa
Cho gửi nhờ chút nhớ
Gửi thêm vào trong gió
Nụ hôn cuối... mùa xa...

1989

2011

Tuần sau không dự họp lớp được, mình làm bài thơ này thay cho lời xin lỗi.

Chờ

Sài Gòn, 30 Tết

Cô Bé thương!

Con là Na đây, cô Bé ơi! Chắc cô sẽ ngạc nhiên tự hỏi “mình có quen với ai tên Na đâu?”. Đó là vì cô không tưởng tượng được con lại có thể viết thư cho cô đấy thôi! Con là con Na vẫn hay sủa lung tung để cô phải la rày, là đứa mà hàng ngày cô vẫn cho ăn uống, vẫn bắt ve và thỉnh thoảng lại bắt tắm rửa sạch sẽ đây mà! Con biết cô không hoàn toàn là chủ của con, bởi lẽ cô cũng chỉ là người giúp việc cho gia đình bà chủ thôi, nhưng con luôn dành cho cô tình cảm thương yêu nhất. Cô đi về quê ăn Tết mới có 2 ngày mà con nhớ cô quá, cứ tưởng như cả tuần lễ rồi!

Ở nhà mình, mọi thứ vẫn bình thường. Bà chủ vẫn nấu cơm cho hai mẹ con con ăn uống đàng hoàng, ngày nào cũng có cá biển cho bữa cơm đậm đà, có xương gà, xương bò để hai đứa con gặm lúc rảnh rỗi cho khỏi buồn miệng. Nhưng mà cô ơi, cũng tại xương bò mà hôm nay con tưởng mình sắp chết. Số là có một khúc xương sường cứng ơi là cứng tự nhiên mắc ngang qua hàm con. Ông chủ, bà chủ xúm vào, dùng đủ các dụng cụ để nạy ra, nhưng nó nhất định cố thủ trong hàm. Suốt hơn một tiếng đồng hồ, con loay hoay đến mệt lử, cuối cùng thì ông bà chủ phải mời bác sĩ thú y đến. Bà bác sĩ chích cho con một liều thuốc mê, con thấy trời đất quay cuồng, toàn thân rã rời, mất cảm giác, và con khuỵu xuống. Trong cơn nửa tỉnh nửa mê, con kêu gào tên cô, rồi con thấy một thứ ánh sáng chói loà ở phía trước như mời gọi, như muốn lôi con đi. Con phân vân hồi lâu, dùng dằng mãi rồi cũng định vẫy đuôi chạy theo thứ ánh sáng kỳ ảo đó. Nhưng ngay lúc ấy, bất chợt con lại nhớ đến cô, con sợ khi chạy theo ánh sáng kia, con sẽ không thể quay trở lại gặp cô được nữa. Rồi, con nghe thấy tiếng ông bà chủ gọi tên mình, thế là con quyết định nằm im tại chỗ, và con tỉnh dậy. Bây giờ mọi việc có vẻ ổn rồi, cô ạ, không còn khúc xương trong hàm, con thấy nhẹ nhõm hẳn. Nhớ cô nhiều!

Sài Gòn, mùng 3 Tết.

Từ khi cô đi, con đếm từng ngày, mong cho mau đến 20 Tết để cô quay trở lại với hai mẹ con con. Mấy bữa nay, nhà vắng tanh, ông chủ và cậu Tí Nhân về quê, còn mỗi bà chủ ở nhà. Bà chủ hoặc đi vắng hoặc suốt ngày đóng cửa, ở trong nhà. Mỗi ngày chỉ mở cửa khoảng 3 lần cho hai đứa con ăn uống và quét sân, tưới cây. Mỗi lần bà chủ tưới cây, hai mẹ con con lại tranh thủ chạy ra ngoài đường thăm mấy đứa bạn hàng xóm. Con gái con có người yêu ở sát bên. Bình thường thì cậu nhóc đó hay chạy sang bên nhà mình ngó nghiêng, tán tỉnh con bé và thỉnh thoảng hai đứa rủ nhau trốn bên hông nhà tranh thủ âu yếu tí chút. Bây giờ Tết nhất, thằng bé toàn bị nhốt trong nhà, nên đến lượt con bé phải đích thân sang thăm. Nhìn hai đứa thò mõm qua khe cửa nói với nhau những lời yêu thương, lòng con lại dâng lên một một niềm xúc động khó tả. Cùng là đàn bà với nhau, nên chắc cô cũng hiểu tâm trạng của con. Đã từ lâu rồi, con không còn ham muốn gì nữa, lý do là con đã khá già. Người ta bảo tuổi của chó là 13 sẽ tương đương với tuổi của người là 100. Con năm nay tròn 10 tuổi, nên còn đoán chừng tuổi của con cũng ngoài 80 – là tuổi xưa nay hiếm rồi, cô ạ. Năm ngoái, con vẫn còn có một anh người yêu. Chúng con cũng mặn nồng một thời gian, nhưng chẳng may anh ấy bị mấy thằng trộm chó bắt mất. Con cô đơn lắm, và từ đó đến nay không còn yêu anh nào khác nữa. Tình yêu của con giờ dành hết cho con gái, cho ông bà chủ và phần nhiều nhất là dành cho cô thôi!

Con dừng bút. Nhớ cô lắm!

Sài Gòn, mùng 7 Tết.

Thế là hết Tết rồi cô Bé ạ. Còn đúng 2 tuần nữa là con sẽ được gặp lại cô. Hai cha con ông chủ đã ở quê lên. Mấy ngày nay, cả nhà đi vắng suốt từ sáng đến tối, con nằm ở thềm nhà, chịu đựng hơi nóng hầm hập hắt lên từ nền xi măng bỏng rẫy. Từ hôm con bị chích thuốc mê đến nay, con thấy sức khoẻ có vẻ giảm sút rõ rệt. Thôi thì mình sống đến chừng này cũng đã gọi là thọ, có ốm đau bệnh tật thì cũng là chuyện thường thôi. Con không muốn chạy ra chạy vào nữa, chỉ nằm một chỗ và suy nghĩ về quãng thời gian 10 năm mình được sống trên cõi đời này. Con thuộc dòng giống Phú Quốc – nghe mọi người nói đây là dòng giống quý nên con cũng có niềm tự hào của riêng mình. Từ khi 1 tháng tuổi, người ta đã chọn con, đứa có xoáy lưng đẹp nhất trong đàn, để đem vào đất liền, biếu cho một vị lãnh đạo cao cấp. Vị lãnh đạo đem con tặng lại cho một người quen. Người quen đó một lần nữa tặng lại cho em họ của mình – là ông chủ hiện nay. Và thế là con sống ở nhà mình từ đó đến giờ. Nhà mình không giàu, (con biết điều đó vì lúc mới xây ngôi nhà này, ông bà chủ cạn sạch túi, đến nỗi không còn đủ tiền để làm sân. Nửa năm sau, con mới có cái sân để chạy ra chạy vào.) nhưng con không lấy đó làm phiền, ở đâu cũng được, miễn là mình được cư xử tốt và cảm thấy hài lòng với cuộc sống. Có vài mụ hàng xóm thỉnh thoảng đi qua cổng ngoắt đuôi mỉa mai: “Có đứa thuộc dòng dõi quý tộc, đã từng ở chốn nhà cao cửa rộng, thế mà bây giờ phải chui rúc vào xó này. Chẹp! Rõ là cuộc đời lên voi xuống chó!”. Con nghe thấy, nhưng lờ đi. Con hiểu, đời con có lên hay xuống thì cũng là chó, sao không vui vẻ chấp nhận cuộc sống của một con chó như một món quà mà Trời đã ban cho mình, mà cứ ước chuyện vỏi chuyện voi làm gì! Con yêu quý cô nhiều lắm nên luôn học tập cô. Con hiểu, mỗi người đều có một công việc của riêng mình. Ai làm tốt công việc của mình với tinh thần trách nhiệm thì cũng đều đáng được tôn trọng. Ông bà chủ luôn tôn trọng cô. Con cũng muốn được tôn trọng nên con luôn sống hết mình, yêu đương hết mình, sinh con đẻ cái và trông nom nhà cửa. Đó là niềm hạnh phúc của con.

Thôi, con mệt quá, con chợp mắt một chút đây, chúc cô vui!

Sài Gòn, 16 tháng Giêng

Cô Bé ơi, suốt cả tuần nay, con hầu như không ăn uống được gì. Có một nỗi nhớ cứ nằm dai dẳng, đè nặng trong lòng con. Vẫn biết là cô chỉ về quê một thời gian mà sao con buồn quá. Con luôn tự nhủ với lòng mình: “Cố lên, cố lên! Chỉ còn 4 ngày nữa thôi…!” Nhưng thời gian cứ chậm chạp trôi. Hôm nay bà Nội ở quê lên. Cả nhà ông chủ chộn rộn chuẩn bị đám hỏi cho chú Út. Chú Út năm nay đã 42 tuổi, duyên muộn rồi cũng đến, cả nhà mừng. Con mệt lắm, nhưng cũng cố vẫy đuôi để hoà vào niềm vui của gia đình. Con chợt nghĩ đến cô. Không biết niềm vui của chú Út có làm cô chạnh lòng chút nào không? Năm nay cô cũng đã 36 tuổi, vậy mà cô toàn đi chơi với trẻ con hàng xóm. Chắc cô cũng luôn mơ ước về một gia đình, nơi có những đứa trẻ ríu rít bên cạnh chứ, phải không cô?

Thương cô nhiều lắm!

Sài Gòn, 18 tháng Giêng

Hôm nay đám hỏi chú Út, nhà mình chộn rộn người ra người vào từ hôm qua. Đến hôm nay thì nhà như một cái chợ. Con trốn vào một góc, không chạy ra mừng được nữa. Chỉ có khi nghe ai gọi tên mình, con mới vẫy đuôi một tí cho phải phép. Ông bà chủ bận túi bụi, chẳng ai còn thời giờ ngó đến con.

Chiều, khi mọi người đã vãn, con nghe bà chủ gọi điện cho cô. Con cố lết tới gần để nghe cho rõ, và con chỉ muốn nhắm mắt lại để quên thời gian đi, khi nghe bà chủ bảo cô dời lại đến 22 Tết mới vào.

Cô ơi, con đang cố chờ cô đây…

Sài Gòn, 21 tháng Giêng

Bà chủ đi sang nhà ngoại. Ông chủ cho con ăn rất ngon, nhưng con không ăn được. Ông chủ bảo chắc phải gọi bác sĩ đến. Con sợ bác sĩ lắm, nên trước mặt ông chủ, con vờ ăn mấy miếng cho ông yên tâm. Ông chủ khoá cửa đi làm, con tìm một góc vườn nôn ra hết. Con lại nhìn thấy thứ ánh sáng kỳ ảo hôm nọ thấp thoáng phía xa. Nhưng cô chưa về, con còn cố, còn cố…, con chưa đi theo nó đâu!

Sài Gòn, 22 tháng Giêng

Tờ mờ sáng, con đang nửa mê nửa tỉnh thì bất chợt một mùi quen thuộc đánh thức con dậy. Con mở mắt và nhìn thấy một trong những điều kỳ diệu nhất. Đó là cô. Cô mở cổng, ta xách nách mang, nhưng việc đầu tiên là đặt đồ đạc xuống, vuốt ve, trò chuyện với 2 mẹ con con. Chỉ chừng đó thôi là con đủ cảm thấy bao nhiêu ngày con khắc khoải đợi chờ cô như được đền đáp. Vuốt ve con xong, cô quay vào nhà. Con toại nguyện rồi, cô Bé ơi. Ánh sáng chói loà kia đang chờ con. Con đi nhé, chúc cô luôn bình an!

Ghi chú: Na được chôn ở bãi đất trống gần nhà. Cầu mong sao như hầu hết các câu chuyện cổ tích, một ngày kia, từ nơi ấy sẽ mọc lên một cây đời xanh tươi!

    
    Na (bên trái) và Ni.

Ăn Tết một mình (2)

Sở dĩ tựa đề có thêm số 2 là vì hồi trước, lúc chưa có blog, bạn OM đã viết một bài tên là Ăn Tết một mình rồi. Hồi ấy viết chỉ để cho mình xem, viết xong rồi cất vào ổ cứng, cài password. Mấy năm đã qua, Tết lại đến, bạn OM lại vẫn tiếp tục ăn Tết một mình. Lần này bạn ấy cũng chỉ viết riêng cho mình thôi, nhưng bạn nào thích đọc thì cứ đọc, và nếu ngứa tay còm vài câu thì chắc bạn OM cũng vui lắm!

CHUYỆN Ở NHÀ MỘT MÌNH

Tình hình là Tết nào cũng vậy, từ khoảng 27-28 tết là gia đình bạn OM lại làm một cuộc chia tay nho nhỏ. Thời buổi nhiễu nhương, bạn OM lãnh nhiệm vụ trông coi nhà cửa. Hơn nữa, nhà còn có 6 cái bàn thờ, Tết nhất cần hương khói và ngoài sân thì có 2 em gâu gâu cần phải được chăm sóc. Vậy là, vào khoảng ngày đó, sáng sớm, bạn OM dậy nấu mì gói cho chồng con. Ăn xong, cả nhà chất nhau lên chiếc xe gắn máy cà tàng, cùng với lỉnh kỉnh đồ đạc. Ra đến bến xe, bạn OM thả hai cha con xuống mua vé về Cần Thơ, còn bạn ấy cầm 2 chiếc mũ bảo hiểm ra về.

Đấy là những năm trước. Còn năm nay, anh giai nhà quyết định ở lại đón giao thừa với vợ. Sáng mùng Một, bạn OM lại dậy sớm nấu mì gói. Cả nhà lại chất nhau lên chiếc xe máy cà tàng với mấy chiếc ba lô và một thùng quà cáp, đồ hộp. Thả hai cha con ở bến xe xong, bạn OM cầm 2 chiếc mũ bảo hiểm ra về. Đường phố vắng hoe, con hẻm vắng hoe, xóm nhà bạn OM lại càng vắng hoe. Mấy dãy nhà trọ mọi khi thường ầm ĩ tiếng trẻ con đùa nghịch, tiếng đàn bà rảnh chuyện ngồi tán dóc với nhau ở trước cửa, thỉnh thoảng chen vào tiếng đàn ông hỏi vợ đã có cơm ăn chưa, quần áo giặt xong để đâu, sao tiền chợ mới đưa có mấy bữa mà hết nhanh quá vậy… Hôm nay thì tuyệt nhiên im ắng, chỉ nghe xa xa có tiếng nhạc Happy New Year và tiếng chim ríu ríu. Ngoài chim sẻ ra, còn một loại chim gì đó, nhưng bạn OM chịu, chẳng biết tên nó là gì. Ngồi tần ngần ở bậc cửa, OM lắng nghe chim hót, lòng nao nao buồn. Thực ra cuộc đời này vẫn đầy tiếng chim, nhưng sao ta cứ phải vội vàng, tất bật ngày này qua ngày khác, để cứ mỗi năm trôi qua lại có một lần tự hỏi: chim gì đang hót thế nhỉ? Thôi thì cả một năm chỉ có mấy ngày Tết là được nghe chim hót thế này thôi. Bình yên, bình yên, bình yên nhé!

CHUYỆN BÀN THỜ

Nghe chim hót một lúc, Bạn OM sực tỉnh, bật dậy đi thay nước, thắp nhang các bàn thờ. Trên lầu nhà bạn có bàn thờ ông bà nội bên chồng. Ông ở giữa - rất già, hai bà – một trẻ măng, một hơi già – ngồi hai bên. Trong hai bà, có một bà không phải bà nội ruột của chồng, nhưng đã chăm sóc anh giai từ bé nên anh coi bà không khác gì nội ruột. Hồi xưa, phụ nữ có nghĩa vụ phải phục vụ, cơm bưng nước rót cho chồng. Bây giờ tất cả đã về cõi khác và trên bàn thờ, cả ông và hai bà đều cùng ngồi bình đẳng với nhau như vậy. OM rất thành tâm trước bàn thờ ông bà. Bạn khấn theo bài bản: con tên là, là vợ của bé Năm, cháu nội của ông bà, hôm nay, ngày, con thắp nén nhang này mời ông bà về ăn Tết với gia đình, cầu mong cho ông bà sớm được siêu thoát, ông bà phù hộ cho mọi người trong gia đình con được bình yên, mạnh khoẻ… Trăm lần như một, bạn OM chỉ cầu thế thôi, chưa bao giờ cầu tài lộc, ăn nên làm ra. Nhiều khi, bạn ấy cũng nghĩ mình thật dở hơi, người đâu mà cứ như trên trời rơi xuống. Đã cầu thì cầu luôn cho đủ, sao lại chỉ cầu mỗi bình an, sức khoẻ? Nhưng trời sinh ra bạn OM dở hơi thế chứ bạn ấy có muốn đâu, cho nên hôm nay bạn ấy cũng chỉ cầu thế thôi, rồi đi sang bàn thờ khác.

Ba chồng bạn OM theo đạo riêng nên có một phòng thờ riêng, trong phòng có 2 bàn thờ. Bàn dưới thờ Phật Bà, bàn trên thờ một người nào đó có ria mép. Bạn OM chẳng biết gọi người có ria mép là gì nên khấn chung chung, mời ông dùng nước với trái cây. Với bạn OM thì ông là khách của gia đình, nên bạn ấy không cầu gì cả (Ai lại xin của khách bao giờ!).

Dưới nhà có bàn thờ Thiên ở ngoài sân, bàn thờ ông Địa và ông Thần Tài ở phòng khách, bàn thờ ông Táo ở nóc tủ, nơi cao nhất trong bếp. Bạn OM thân nhất với ông Địa. Thường thì cứ có trái cây gì mới mua về, chẳng kể hôm đó là ngày mùng mấy, bạn OM đều mang đặt lên bàn thờ ông. Thỉnh thoảng có uống bia một mình, bạn OM cũng rót ra ly mời ông cùng uống. Nhiều lúc, OM tự hỏi không hiểu sao mình lại thân với ông Địa nhất? Hỏi rồi tự trả lời: chắc tại vì ông luôn nở một nụ cười vô tư. Hồi xưa, chẳng phải vì yêu cái cười vô tư mà OM đã phải mang cả một người về nhà đấy thôi!

CHUYỆN CHÓ

Hai em gâu gâu nhìn ra cửa buồn thiu, thỉnh thoảng lại uể oải ngồi giơ chân sau gãi đầu gãi bụng, cảu nhảu càu nhàu chửi rủa mấy con ve bám trên lưng và cố thủ trong các kẽ ngón chân.  Hôm rồi, lướt qua Facebook, bạn OM thấy bạn Hậu Khảo Cổ viết bài về mấy con ve chó cũng vui vui (bạn này viết mấy truyện về chó hay phết!. Hay nói cách khác là bạn ấy viết chuyện chó nào cũng hay J)). Chuyện rằng ve chó cũng có đẳng cấp. Con bám trên đầu có đẳng cấp cao hơn con bám dưới đít. Rồi bạn ấy kết luận: “Không tự giũ được hết ve nhưng chó luôn khinh bỉ: dù bọn ve có chọn bám vào chỗ *chất xám* để nâng cao đẳng cấp của mình thì vẫn chỉ là loài hút máu mà thôi.” Bạn OM không trí tuệ được như bạn Hậu Khảo Cổ, cho nên chỉ nghĩ đơn giản là “dù bám trên đầu hay bám dưới đít thì ve chó cũng không thể là chó”. Ve chó sẽ không thể biết buồn khi chủ đi vắng, không thể có được cảm giác mong chờ, khắc khoải khi thò mõm qua song cửa đợi nghe tiếng xe quen thuộc của chủ về. Và quan trọng là ve chó sẽ không thể có được một tình yêu vô tư, vô điều kiện và vô cùng như chó. Nếu bạn OM bỏ nhà đi 4-5 ngày, để sẵn đồ ăn khô mua ở siêu thị cho 2 em gâu gâu thì 2 em ấy sẽ không thể chết đói được, nhưng rất có thể chúng sẽ chết vì buồn.

Bạn OM mở cổng, thả 2 em gâu gâu ra đường. Chúng phấn khởi chạy ngay sang đứng trước cửa nhà kế bên, trêu ghẹo lũ chó hàng xóm, làm cho chó cả xóm sủa vang. Nhìn chúng khi vui, khi buồn, bạn OM nghĩ giá mà con người cũng có thể sống vô tư, tình cảm với nhau như thế…

Uầy, nhưng thế thì người thành chó mất rồi còn gì! Rõ vớ vẩn!

Tết nhất còn nhiều chuyện lắm, nhưng bạn OM lại bận chuẩn bị tiếp khách rồi, nên phải ngừng ở đây! Từ dạo chuyển blog sang nhà mới, bạn ấy lười viết lách quá! Nhưng không sao! Đôi  khi người ta cũng cần nghỉ một thời gian. Báo chí thì luôn cần nóng sốt, nhưng blog của bạn OM không phải là báo chí nên một chút lắng xuống có thể đọng lại đôi điều hay ho chăng?

Happy new year
May we all have a vision now and then
Of a world where every neighbour is a friend
Happy new year
Happy new year
May we all have our hopes, our will to try
...
You and i

Năm mới tự sướng

Năm nào cũng ăn Tết một mình, chả có ai chụp hình cho, nên đành... tự sướng thôi!

Hehe! Chúc mừng năm mới!